GianTiep.comGián Tiếp
Trường hợp đặc biệt

Câu tường thuật hỗn hợp: lời nói vừa kể, vừa hỏi, vừa yêu cầu

Một lượt nói có cả câu kể, câu hỏi và câu mệnh lệnh thì mỗi phần cần một động từ tường thuật riêng. Cách chọn động từ, cách nối và ví dụ giải từng bước.

Pairs of Vietnamese students practicing a spoken dialogue in a sunny classroom in Thành phố Hồ Chí Minh, blank notebooks on desks, low angle from floor level, faces blurred

Câu tường thuật hỗn hợp là khi một lượt nói chứa nhiều loại câu — câu kể, câu hỏi, câu mệnh lệnh, câu cảm thán — và mỗi phần phải được tường thuật bằng động từ hợp với nó, rồi nối lại bằng and, then hoặc một cụm phân từ. “I'm lost. Where is the station?” the tourist said. thành The tourist said (that) he was lost and asked where the station was.

Lỗi phổ biến nhất là dùng một động từ said cho cả lượt nói, hoặc giữ nguyên trật tự câu hỏi khi đã chuyển sang lời kể. Bài này chỉ cách tách lượt nói, chọn động từ cho từng phần, nối các phần cho tự nhiên và nhận ra khi nào nên tách thành hai câu. Các câu ví dụ đều tự soạn.

Nhận ra một lượt nói hỗn hợp

Bước đầu tiên là tách lượt nói thành từng câu theo dấu câu và chức năng. Mỗi loại câu có cấu trúc tường thuật riêng: câu kể dùng said hoặc told + tân ngữ + that; câu hỏi Yes/No dùng asked if hoặc whether; câu hỏi có từ để hỏi dùng asked + từ để hỏi + chủ ngữ + động từ; câu mệnh lệnh và lời nhờ dùng told hoặc asked + tân ngữ + to V; lời rủ dùng suggested; câu cảm thán dùng exclaimed hoặc said. Khi một lượt nói có hai, ba loại, bạn phải dùng hai, ba cấu trúc tương ứng.

Chức năng quan trọng hơn hình thức. “Could you open the window?” có hình thức câu hỏi nhưng chức năng là lời nhờ, nên tường thuật bằng asked me to open the window. “Why don't we take a break?” là câu hỏi về hình thức nhưng chức năng là lời rủ, nên dùng suggested taking a break. “Would you like some tea?” là lời mời, có thể dùng offered. Nếu chỉ nhìn dấu hỏi rồi viết asked if, câu kể vẫn đúng ngữ pháp nhưng nghe như máy dịch.

Vì vậy, trước khi viết, bạn nên ghi nhãn cho từng câu trong lượt nói: kể, hỏi, nhờ, rủ, mời, cảm thán, chào. Nhãn quyết định động từ, động từ quyết định cấu trúc theo sau.

Các tổ hợp thường gặp

Bảng dưới gom sáu tổ hợp hay gặp nhất trong hội thoại hằng ngày và trong dạng bài đổi câu.

Lượt nói gốcCâu tường thuật
Kể + hỏi: “I'm hungry. Is there anything to eat?” Minh said.Minh said (that) he was hungry and asked if there was anything to eat.
Kể + nhờ: “It's cold in here. Close the window, please,” Grandma said to me.Grandma said (that) it was cold in there and asked me to close the window.
Nhờ + mời: “Sit down. Would you like some tea?” Mrs Lan said to me.Mrs Lan asked me to sit down and offered me some tea. / … and asked if I would like some tea.
Hỏi + kể: “Have you seen my keys? I left them on the table,” Dad said to me.Dad asked me if I had seen his keys and said (that) he had left them on the table.
Cảm thán + hỏi: “What a beautiful garden! How long have you lived here?” the visitor said to us.The visitor exclaimed that it was a beautiful garden and asked how long we had lived there.
Chào + hỏi: “Hello, Hoa. How was your trip?” Nam said.Nam greeted Hoa and asked her how her trip had been.

Vài chi tiết trong bảng: please biến mất vì nghĩa lịch sự đã nằm trong asked; in here thành in there; câu cảm thán What a beautiful garden có thể viết exclaimed that it was a beautiful garden hoặc exclaimed what a beautiful garden it was, cả hai đều đúng. Lời chào Hello thường gói vào greeted, không cần viết said hello rồi mới hỏi.

Ở dòng thứ ba, offered me some tea diễn đúng chức năng mời; asked if I would like some tea sát hình thức hơn. Cả hai được chấp nhận. Mrs là cách viết Anh; tiếng Anh – Mỹ thường viết Mrs. có dấu chấm.

Chọn động từ cho từng phần

Phần kể. Dùng said khi không nêu người nghe, told + tân ngữ khi có người nghe. Nếu phần kể đứng sau phần khác, dùng added, explained, mentioned, went on to say để câu không lặp và cho thấy trình tự.

Phần hỏi. Dùng asked, hoặc wanted to know khi muốn tránh lặp asked. Wondered hợp với câu người nói tự hỏi hơn là hỏi thẳng người nghe. Sau các động từ này, trật tự từ là khẳng định: asked how long we had lived there, không phải how long had we lived there.

Phần mệnh lệnh, lời nhờ. Dùng told cho mệnh lệnh, asked cho lời nhờ lịch sự, ordered cho mệnh lệnh mạnh, begged cho lời van nài, reminded khi nhắc việc đã biết. Tất cả theo cấu trúc động từ + tân ngữ + (not) to V.

Phần rủ, mời, đề nghị giúp. Lời rủ (Let's, Why don't we, Shall we) dùng suggested + V-ing hoặc suggested that + mệnh đề. Lời mời dùng invited + tân ngữ + to V hoặc offered + tân ngữ + danh từ. Lời đề nghị giúp (Shall I, I'll do it for you) dùng offered to V.

Phần cảm thán, chào, cảm ơn, xin lỗi. Dùng exclaimed, greeted, thanked + tân ngữ + for, apologized for. Những từ đệm như Oh, Well, Wow thường không chuyển thành chữ, nghĩa của chúng được diễn qua động từ hoặc trạng từ như in surprise, happily.

Cách nối các phần cho tự nhiên

Cách nối phổ biến nhất là and + động từ tường thuật thứ hai: He said he was lost and asked where the station was. Khi có ba phần, dùng dấu phẩy cho phần giữa: She thanked us for coming, said the food was almost ready and asked us to sit down. Chủ ngữ không cần lặp lại vì cả ba động từ cùng một người nói.

Then hoặc before cho thấy trình tự rõ hơn: He asked where the bathroom was, then thanked me and left. Cụm phân từ với adding that, explaining that giúp gắn phần giải thích vào phần chính: She asked us to leave early, explaining that she had a headache. Cách này hợp với văn viết, nhất là khi phần kể là lý do cho phần nhờ.

Đôi khi sắp xếp lại logic làm câu kể gọn hơn hẳn. “It's cold in here. Close the window, please.” có thể kể thành Grandma asked me to close the window because it was cold in there. Câu này không giữ trình tự lời gốc nhưng giữ đúng ý, và nghe giống cách người bản ngữ kể chuyện. Những kết hợp nên tránh: said that... and that asked (that không đứng trước động từ tường thuật), asked that if (asked không đi với that rồi if), và told me where the station was khi người nói chỉ hỏi — told nghĩa là cho biết, đổi hẳn vai hỏi và đáp.

Những lỗi hay gặp ở câu hỗn hợp

Các lỗi dưới đây đều xuất phát từ việc xử lý cả lượt nói bằng một khuôn duy nhất.

  • Một said cho tất cả: Minh said that he was hungry and is there anything to eat — phần hỏi không được chuyển, còn nguyên câu hỏi trực tiếp. Sửa: ... and asked if there was anything to eat.
  • Giữ trật tự câu hỏi: asked where was the station — sửa thành asked where the station was.
  • Lùi phần đầu, quên phần sau: said he was lost and asked where the station is — khi kể chuyện đã qua, phần hỏi cũng lùi: where the station was.
  • Giữ please trong lời nhờ: asked me to close the window please — please đã nằm trong nghĩa của asked, bỏ đi.
  • Dùng said + tân ngữ: said me that — said không đi trực tiếp với tân ngữ; dùng told me hoặc said to me.
  • Dùng told cho câu hỏi: told me if I had seen his keys — told không dẫn câu hỏi; dùng asked me if.

Khi soát bài, đọc riêng từng động từ tường thuật và hỏi: động từ này có hợp với loại câu nó đang dẫn không, và cấu trúc theo sau có đúng khuôn của nó không. Hai câu hỏi này bắt được gần hết các lỗi trên.

Ba ví dụ giải từng bước

Ví dụ 1: “Excuse me. I'm new here. Could you tell me where the library is?” a student said to me. Tách: lời xin phép, câu kể, câu hỏi gián tiếp lịch sự. Excuse me thường bỏ hoặc diễn bằng politely. Câu kể: he said he was new there. Câu hỏi: asked me where the library was, hoặc giữ sắc thái nhờ: asked me if I could tell him where the library was. Ghép: A student politely said (that) he was new there and asked me where the library was.

Ví dụ 2: “Don't worry. I'll help you. Shall we start now?” Hương said to Vân. Tách: mệnh lệnh phủ định, lời hứa, lời rủ. Don't worry → told Vân not to worry. I'll help you → promised to help her hoặc said (that) she would help her. Shall we start now → suggested starting straight away. Ghép: Hương told Vân not to worry, promised to help her and suggested starting straight away.

Ví dụ 3: “Congratulations! You've passed. When will you start your new job?” Uncle Bình said to me. Tách: lời chúc mừng, câu kể, câu hỏi. Congratulations và You've passed gộp thành congratulated me on passing. Câu hỏi: asked when I would start my new job. Ghép: Uncle Bình congratulated me on passing and asked when I would start my new job. Ở đây bạn không cần viết lại You've passed thành một mệnh đề riêng, vì congratulate on passing đã chứa thông tin đó.

Khi nào nên tách thành hai câu

Gộp mọi thứ vào một câu tường thuật không phải lúc nào cũng tốt. Khi lượt nói dài, có từ bốn phần trở lên, hoặc các phần nói về những chuyện khác nhau, câu ghép sẽ dài và khó theo. Lúc đó, tách thành hai hoặc ba câu, mỗi câu một động từ tường thuật, nối bằng các trạng từ trình tự như then, also, finally.

Ví dụ giả định, một trưởng nhóm nói trong cuộc họp: “The meeting has been moved to Thursday. Please bring your reports. And remember, the client will join us online. Any questions?” Kể gộp thành một câu sẽ rất dài. Kể tách: The team leader said the meeting had been moved to Thursday. She asked us to bring our reports and reminded us that the client would join us online. Finally, she asked if we had any questions. Mỗi câu rõ một ý, động từ thay đổi theo chức năng, người đọc theo dõi dễ dàng.

Trong bài tập đổi câu ở trường, đề thường yêu cầu một câu duy nhất; khi đó bạn gộp bằng and và dấu phẩy. Trong bài viết, email, biên bản, ưu tiên rõ ràng hơn gọn gàng: tách câu khi cần, miễn là mỗi phần vẫn được tường thuật đúng cấu trúc của loại câu đó.

Câu hỏi thường gặp

Câu tường thuật hỗn hợp là gì?

Đó là câu tường thuật một lượt nói có nhiều loại câu, chẳng hạn vừa kể vừa hỏi, hoặc vừa nhờ vừa mời. Mỗi phần cần một động từ tường thuật và cấu trúc riêng, sau đó được nối lại bằng and, then, dấu phẩy hoặc cụm phân từ như adding that.

Có được dùng said cho toàn bộ lượt nói không?

Chỉ khi mọi phần đều là câu kể. Nếu lượt nói có câu hỏi hay câu mệnh lệnh, phần đó phải chuyển bằng asked hoặc told, asked + to V. Giữ said rồi viết nguyên câu hỏi phía sau là lỗi phổ biến nhất ở dạng bài này.

Nối các phần bằng and hay bằng dấu phẩy?

Hai phần thì dùng and. Ba phần trở lên thì dùng dấu phẩy giữa các phần và and trước phần cuối. Nếu phần sau là lời giải thích cho phần trước, cụm explaining that hoặc adding that nghe tự nhiên hơn and.

Câu Would you like trong lượt nói hỗn hợp nên dùng asked hay offered?

Cả hai đều đúng. Offered diễn đúng chức năng mời, ví dụ offered me some tea. Asked if I would like some tea sát hình thức câu gốc hơn. Trong bài tập theo sách, đáp án có thể chấp nhận cả hai; khi kể chuyện, offered gọn hơn.

Từ please và excuse me xử lý ra sao?

Please thường bỏ đi vì nghĩa lịch sự đã nằm trong động từ asked. Excuse me có thể bỏ, hoặc diễn bằng trạng từ politely, hoặc bằng cụm apologized for interrupting nếu ngữ cảnh là xin lỗi vì làm phiền. Không giữ nguyên hai cụm này trong câu kể.

Câu cảm thán What a... đổi thế nào khi đi kèm câu khác?

Dùng exclaimed that + mệnh đề, ví dụ exclaimed that it was a beautiful garden, hoặc exclaimed what a beautiful garden it was. Sau đó nối phần còn lại bằng and + động từ tường thuật phù hợp, ví dụ and asked how long we had lived there.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138