GianTiep.comGián Tiếp
Đổi đại từ, sở hữu và trạng từ

Come hay go, bring hay take khi kể lại lời nói: động từ chỉ hướng trong câu gián tiếp

Khi here thành there, come có phải thành go, bring có phải thành take? Cách chọn theo vị trí người nói và người kể, chỗ hai cách đều đúng, ví dụ cụ thể.

Vietnamese delivery rider handing a parcel to a woman at the door of a narrow tube house in Thành phố Hồ Chí Minh, both seen from the side, faces hidden, midday sun

Come và go, bring và take là những động từ có "hướng": come, bring hướng về phía người nói hoặc người nghe; go, take hướng ra xa. Khi kể lại, nếu chỗ đứng thay đổi đến mức here thành there, động từ chỉ hướng có thể phải đổi theo, nhưng không phải lúc nào cũng bắt buộc.

Phần lớn sách ngữ pháp phổ thông chỉ nhắc ngắn chuyện này hoặc bỏ qua, nên người học hoặc không bao giờ đổi, hoặc đổi máy móc "come thành go". Bài này giải thích nguyên lý của hai cặp động từ, những tình huống nên đổi, những tình huống giữ nguyên tự nhiên hơn, và những chỗ hai cách đều được chấp nhận.

Come và go hướng về đâu

Trong tiếng Việt, "đến" và "đi" không phân biệt hướng chặt chẽ như tiếng Anh. Người Việt nói "mai mình đến nhà bạn" hay "mai mình đi nhà bạn" đều được. Tiếng Anh thì phân biệt rõ hơn: come dùng cho chuyển động về phía chỗ người nói đang ở, hoặc về phía chỗ người nghe đang ở; go dùng cho chuyển động tới một nơi khác, không phải chỗ của người nói hay người nghe.

Ví dụ: bạn đang ở nhà, gọi cho bạn thân và nói "Can you come over tonight?" vì chuyển động hướng về chỗ bạn. Bạn thân trả lời "Yes, I'll come at eight." Chữ come ở câu trả lời cũng đúng, vì đích đến là chỗ của người nghe (bạn). Người Việt hay dịch "mình sẽ đến" thành I'll go trong trường hợp này, câu đó không sai ngữ pháp nhưng nghe như người nói đang nghĩ tới việc rời khỏi nhà mình chứ không hướng về người nghe.

Ngoài hai mốc người nói và người nghe, come còn dùng được cho chỗ mà người nói hoặc người nghe sẽ có mặt vào lúc đó, hoặc chỗ được coi là "nhà" của câu chuyện. "Are you coming to the party on Saturday?" dùng come vì người nói sẽ có mặt ở bữa tiệc. Chính tính linh hoạt này khiến câu gián tiếp có nhiều cách đúng, như các phần sau sẽ cho thấy.

Bring và take: cùng nguyên lý, thêm một món đồ

Bring là mang một thứ về phía người nói hoặc người nghe; take là mang một thứ đi tới chỗ khác. "Bring your umbrella" nghĩa là mang ô tới chỗ người nói (hoặc chỗ người nói sẽ có mặt); "Take your umbrella" nghĩa là mang ô theo khi bạn rời đi. Mẹ đứng ở cửa nhà dặn con trước khi đi học sẽ nói "Take your umbrella.", không nói bring.

Tiếng Anh Mỹ trong văn nói đôi khi dùng bring ở chỗ tiếng Anh Anh dùng take, ví dụ bring it to the office khi người nói không ở văn phòng. Cách dùng này gặp khá nhiều trong giao tiếp nhưng nhiều sách và giáo viên vẫn coi là không chuẩn trong văn viết. Khi làm bài và viết trang trọng, bạn nên theo nguyên lý hướng như trên.

Với câu gián tiếp, bring và take đổi theo cùng logic với come và go. Vì vậy phần lớn ví dụ dưới đây dùng come và go cho gọn, và có riêng một mục cho bring, take ở cuối. Một lưu ý: bản thân bring và take khi lùi thì thành brought, took hoặc had brought, had taken; chuyện đổi hướng là việc khác, không liên quan tới thì.

Bảng tình huống: giữ come hay đổi sang go

Bảng dưới dùng các câu gốc khác nhau, xét người kể đang ở đâu so với đích đến. Ô "Cả hai" nghĩa là hai cách đều đúng, chỉ khác góc nhìn.

Câu gốc và hoàn cảnhCâu gián tiếpVì sao
"Come to my birthday party." (Ngân mời bạn; bạn kể lại ở nhà)Ngan invited me to come to her party. / ...to go to her party.Cả hai: come theo góc của Ngân (Ngân sẽ có mặt), go theo góc của người kể
"I'll come back here next summer." (du khách nói ở Hội An; bạn kể lại ở Hà Nội)He said (that) he would go back there the following summer.Người nói và người kể đều không ở Hội An; come back there nghe gượng
"Come here!" (thầy gọi Bảo; bạn kể ngay trong lớp)The teacher told Bao to come here.Người kể đang ở đúng chỗ đích đến, giữ come và here
"Come here!" (thầy gọi Bảo; bạn kể ở nhà hôm sau)The teacher told Bao to come to his desk. / ...to go to his desk.Cả hai; come theo góc của thầy, gọi rõ chỗ thay vì there
"I'm coming!" (em gái đáp lời mẹ gọi)She said (that) she was coming.Giữ come: hướng về người nghe gốc (mẹ)

Điểm chung của bảng: come gần như luôn đúng khi đích đến là chỗ của người nói gốc, người nghe gốc, hoặc người kể. Chỉ khi đích đến không gắn với ai trong ba người đó vào lúc liên quan, go mới gần như bắt buộc. Đó là lý do câu "Come thành go" trong một số bảng tóm tắt là cách nói đơn giản hoá, không phải quy tắc tuyệt đối.

Khi nào nên đổi sang go

Trường hợp rõ nhất là khi here đã thành there và đích đến không còn là chỗ của ai trong cuộc nói chuyện. Ví dụ giả định: chị Hạnh đang công tác ở Quy Nhơn gọi về và nói "I love this town. I'll come here again with the kids." Một tháng sau, bạn kể với đồng nghiệp ở văn phòng Hà Nội: Hanh said (that) she loved that town and (that) she would go there again with her kids. Lúc chị nói, chị đang ở Quy Nhơn nên come here là tự nhiên. Lúc bạn kể, cả chị Hạnh lẫn bạn đều không ở đó, và kế hoạch là rời Hà Nội để đến Quy Nhơn, nên go there đúng hướng.

Nếu bạn giữ come và đổi here thành there, ra câu she would come there again. Câu này không hẳn sai, vì come vẫn có thể giữ góc nhìn của chị Hạnh lúc nói. Nhưng tổ hợp come there nghe gượng với nhiều người bản ngữ, và người chấm bài viết thường sửa thành go there hoặc return there. Một cách an toàn khác là dùng động từ không chỉ hướng như return, visit: She said (that) she would visit the town again with her kids.

Trường hợp thứ hai là khi người kể muốn nhấn mạnh chuyển động rời khỏi chỗ của mình. Hôm qua anh Toàn nói với bạn qua điện thoại "Come to the warehouse at seven." Hôm nay bạn giải thích với vợ vì sao phải dậy sớm: Toan told me to go to the warehouse at seven. Câu này tự nhiên hơn come vì đang nói về hành trình của bạn rời nhà. Nhưng nếu bạn đang kể với một người cũng sẽ có mặt ở kho, Toan told me to come to the warehouse at seven cũng đúng.

Khi nào giữ come là tự nhiên hơn

Lời mời và lời hẹn gần như luôn giữ come khi kể lại, vì đích đến là chỗ người mời sẽ có mặt. "Come and have dinner with us on Sunday." thành They invited us to come and have dinner with them on Sunday. Viết to go and have dinner with them vẫn đúng, nhưng come phổ biến hơn trong lời mời. Cấu trúc invite somebody to do something thuộc danh mục động từ tường thuật; ở đây chỉ bàn chữ come.

Lời đáp như "I'm coming.", "I'll come with you." cũng giữ come, vì hướng về phía người nghe gốc: He said (that) he would come with us. Đổi thành go with us vẫn được hiểu, nhưng come with us nhấn mạnh người đó nhập vào nhóm của người kể, đúng ý gốc hơn.

Khi người kể đang ở chính đích đến, come là bắt buộc về nghĩa. Bạn đang ở văn phòng, đọc tin nhắn của khách: The client says (that) she'll come here at ten. Đổi thành go there sẽ khiến đồng nghiệp tưởng khách hẹn ở chỗ khác. Đây là cùng nguyên tắc với bài về các trường hợp không đổi trạng từ: chỗ đứng của người kể quyết định.

Bring và take trong lời kể: ba tình huống

Người nói gốc ở đích đến. Cô giáo nói với lớp "Bring your dictionaries tomorrow." Hôm đó bạn về kể với mẹ: The teacher told us to bring our dictionaries the next day, hoặc giữ tomorrow vì vẫn cùng ngày. Giữ bring là tự nhiên, vì đích đến là lớp học, nơi cô giáo sẽ có mặt. Take cũng được nếu bạn muốn nhấn mạnh việc mang từ nhà đi.

Không ai ở đích đến. Chú nói "Take these documents to the bank." Khi kể lại, take giữ nguyên: My uncle told me to take those documents to the bank. Không có lý do gì để đổi thành bring, vì ngân hàng không phải chỗ của ai trong cuộc nói chuyện.

Người kể ở đích đến. Bạn đang ở lớp học thêm, đọc tin nhắn của bạn cùng nhóm vẫn đang ở nhà: "I'll take the speaker to class." Bạn nói với thầy: Minh says (that) he'll bring the speaker. Chữ take của Minh đổi thành bring vì bạn đang ở chính chỗ chiếc loa sẽ được mang tới. Đây là trường hợp đổi ngược chiều, giống như there thành here.

Những bẫy hay gặp khi người Việt chọn động từ chỉ hướng

Phần lớn lỗi về come, go, bring, take trong câu gián tiếp bắt nguồn từ cách dịch "đến", "đi", "mang", "đem" của tiếng Việt. Dưới đây là các bẫy thường gặp, mỗi bẫy kèm cách sửa.

  • Đổi come thành go theo phản xạ. She invited me to go to her party không sai, nhưng nếu đề bài là chọn đáp án tự nhiên nhất cho lời mời, come thường được ưu tiên. Đừng coi "come thành go" là bước bắt buộc như lùi thì.
  • Đổi here thành there nhưng quên xét động từ. Kết quả là come back there, nghe gượng. Mỗi khi đổi here thành there, nhìn sang động từ đứng trước để xem có cần go, return không.
  • Dịch "mang" luôn thành bring. "Mang hồ sơ ra ngân hàng" là take the documents to the bank, không phải bring, vì ngân hàng không phải chỗ của người nói hay người nghe.
  • Dịch "đi cùng" luôn thành go with. Khi người nói rủ người nghe nhập vào nhóm mình, tiếng Anh dùng come with us; kể lại vẫn là come with them hoặc come with us.
  • Đổi bring thành take khi chính người kể đang ở đích đến. Đây là đổi sai chiều. Nếu bạn ở lớp và bạn cùng nhóm sẽ mang loa tới lớp, dùng bring.

Khi không chắc, bạn trở về câu hỏi gốc: đích đến của chuyển động là chỗ của ai, vào lúc nào. Trả lời được câu đó thì gần như luôn chọn đúng động từ.

Câu hỏi thường gặp

Có phải trong câu gián tiếp come luôn đổi thành go không?

Không. Come chỉ nên đổi thành go khi đích đến không còn là chỗ của người nói gốc, người nghe gốc hay người kể. Với lời mời, lời hẹn, hoặc khi người kể đang ở đích đến, giữ come là tự nhiên và đúng. Một số bảng tóm tắt ghi come thành go là đơn giản hoá.

Come there có sai không?

Không hẳn sai, vì come có thể giữ góc nhìn của người nói gốc. Nhưng tổ hợp này nghe gượng với nhiều người bản ngữ. Khi here đã thành there, go there, go back there, return there hoặc visit là những lựa chọn tự nhiên hơn trong bài viết.

Kể lại lời mời Come to my party thì dùng come hay go?

Cả hai đều đúng. Come phổ biến hơn vì đích đến là nơi người mời sẽ có mặt: she invited me to come to her party. Go nhấn mạnh hành trình của người kể: she invited me to go to her party. Trong bài thi, come là lựa chọn an toàn.

Bring và take đổi theo nguyên tắc nào?

Giống come và go. Bring là mang về phía người nói, người nghe hoặc người kể; take là mang tới chỗ khác. Khi kể lại, bạn xem đích đến có phải chỗ của ai trong ba người đó không. Nếu người kể ở đích đến, take của câu gốc có thể thành bring.

Tiếng Anh Mỹ dùng bring thay take có được không?

Trong văn nói, người Mỹ khá hay dùng bring ở chỗ người Anh dùng take, và người nghe vẫn hiểu. Tuy vậy nhiều sách và giáo viên coi đó là không chuẩn trong văn viết. Khi làm bài và viết email trang trọng, bạn nên theo nguyên lý hướng.

Có cách nào tránh phải chọn come hay go không?

Có. Dùng động từ không chỉ hướng như return, visit, attend, arrive hoặc gọi thẳng đích đến. Ví dụ he said he would visit the town again hay she said she would arrive at ten. Cách này hợp với văn viết, nhưng đừng lạm dụng vì come và go vẫn tự nhiên nhất trong văn nói.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138