GianTiep.comGián Tiếp
Bài tập câu gián tiếp có đáp án

Bài tập câu hỏi gián tiếp có đáp án: Yes/No, Wh- và câu hỏi lịch sự

Bài tập đổi câu hỏi sang gián tiếp: if/whether cho câu Yes/No, từ để hỏi với trật tự câu kể, câu hỏi lịch sự Could you tell me. Đáp án kèm giải thích.

Two university students sitting on stone steps outside a library in Can Tho, one quizzing the other from a closed notebook, faces out of focus, warm afternoon light

Câu hỏi gián tiếp chỉ có hai việc cần làm đúng: chọn từ nối (if hoặc whether cho câu Yes/No, giữ nguyên từ để hỏi cho câu Wh-) và đưa câu về trật tự câu kể, chủ ngữ đứng trước động từ. Bộ bài dưới đây gồm 20 câu chia ba phần, luyện lần lượt từng việc, rồi chuyển sang dạng câu hỏi lịch sự hay dùng khi hỏi đường, hỏi giờ, hỏi giá.

Phần 1 và phần 2 theo quy ước kể lại vào lúc khác (động từ tường thuật asked, thì lùi một bậc). Phần 3 là câu hỏi lịch sự ở hiện tại, thì không lùi. Câu nào có hai đáp án được chấp nhận, phần đáp án ghi cả hai. Tất cả câu là câu tự soạn để luyện.

Khung bốn bước dùng cho mọi câu hỏi gián tiếp

Trước khi làm, đọc lại bốn bước dưới đây. Khi chữa bài, mỗi câu sai gần như luôn rơi vào một trong bốn bước này, nên bạn ghi số bước bên cạnh câu sai để biết mình hay hỏng ở đâu.

  1. Xác định loại câu hỏi. Câu bắt đầu bằng trợ động từ (are, do, did, have, can, will) là câu Yes/No; câu bắt đầu bằng what, where, why, how, who, which, when là câu Wh-.
  2. Chọn từ nối. Câu Yes/No dùng if hoặc whether; câu Wh- giữ nguyên từ để hỏi, kể cả cụm như how long, what time, which bus.
  3. Đưa về trật tự câu kể: chủ ngữ rồi mới tới động từ. Bỏ do, does, did dùng để hỏi, chuyển thì và ngôi sang động từ chính: “Where do you live?” thành “where I lived”.
  4. Lùi thì, đổi đại từ và trạng từ như câu kể, rồi kết thúc bằng dấu chấm, không dùng dấu chấm hỏi, trừ khi cả câu lớn là một câu hỏi như “Could you tell me…?”.

Một lưu ý nhỏ cho câu hỏi mà từ để hỏi chính là chủ ngữ, như “Who broke the window?”: trật tự đã sẵn là chủ ngữ rồi động từ nên không đảo gì cả, chỉ lùi thì. Phần 2 có một câu như vậy để bạn thử.

Phần 1: câu hỏi Yes/No

Đổi bảy câu hỏi sau sang câu gián tiếp, bắt đầu bằng phần cho sẵn trong câu gốc (asked me, asked Tom…). Trong các câu có “me”, đó là chính bạn, người đang kể lại. Bạn kể lại vào một ngày khác.

  • 1. “Are you a student?” the officer asked me.
  • 2. “Do you like spicy food?” Lan asked Tom.
  • 3. “Have you ever been to Hue?” my cousin asked me.
  • 4. “Will it rain tomorrow?” the children asked.
  • 5. “Can you swim?” the coach asked Nam.
  • 6. “Do you want tea or coffee?” the waiter asked me.
  • 7. “Did you lock the door?” Dad asked me.

Ba câu đầu có trợ động từ ở ba thì khác nhau (are, do, have), nên mỗi câu luyện một kiểu lùi thì riêng. Câu 6 là câu hỏi lựa chọn, có “or” ở giữa, dạng này nhìn giống câu Yes/No nhưng người trả lời không nói “yes” hay “no” mà chọn một trong hai thứ. Câu 7 bắt đầu bằng “Did”, chỗ dễ nhầm nhất của cả phần vì phải bỏ trợ động từ mà vẫn giữ được ý quá khứ cho động từ chính.

Làm xong cả bảy câu rồi mới mở phần đáp án bên dưới. Khi chấm, tách riêng hai lỗi: thiếu if hoặc whether, và sai thì. Hai lỗi này đến từ hai bước khác nhau trong khung bốn bước nên cách sửa cũng khác nhau.

Đáp án phần 1 và giải thích

1. The officer asked me if (whether) I was a student. Câu bắt đầu bằng “Are” nên là câu Yes/No, thêm if hoặc whether. “you” chính là người kể nên thành “I”; “are” lùi thành “was” và đứng sau chủ ngữ.

2. Lan asked Tom if (whether) he liked spicy food. “do” chỉ là trợ động từ để hỏi nên bỏ đi; động từ chính “like” nhận thì quá khứ thành “liked”. Viết “if he did like” là sai trong câu này.

3. My cousin asked me if (whether) I had ever been to Hue. Hiện tại hoàn thành lùi thành quá khứ hoàn thành; “ever” giữ nguyên vị trí trước phân từ.

4. The children asked if (whether) it would rain the next day. “will” thành “would”, “tomorrow” thành “the next day” hoặc “the following day”. Không có người nghe được nhắc tới nên sau asked đi thẳng vào if.

5. The coach asked Nam if (whether) he could swim. “can” lùi thành “could”, “you” là Nam nên thành “he”.

6. The waiter asked me whether I wanted tea or coffee. Câu hỏi lựa chọn có “or” thường dùng whether cho tự nhiên; “if I wanted tea or coffee” vẫn được chấp nhận trong văn nói. Bỏ “do” và chia “want” thành “wanted”.

7. Dad asked me if (whether) I had locked the door. “did” là trợ động từ quá khứ: bỏ đi, động từ chính chuyển sang quá khứ hoàn thành “had locked”. Câu “Dad asked me if I locked the door” vẫn gặp trong lời nói thường ngày, nhưng bài viết nên dùng quá khứ hoàn thành.

Phần 2: câu hỏi có từ để hỏi

Đổi tám câu sau sang câu gián tiếp. Giữ nguyên từ để hỏi, chú ý câu thứ năm có từ để hỏi làm chủ ngữ.

  1. “Where do you live?” she asked me.
  2. “What are you doing?” Mother asked Hoa.
  3. “Why did you come late?” the teacher asked Minh.
  4. “How long have you been learning English?” the interviewer asked her.
  5. “Who broke the window?” the manager asked.
  6. “Which bus goes to the city centre?” a tourist asked us.
  7. “When will the next train leave?” he asked.
  8. “What is your name?” the nurse asked the boy.

Gợi ý tự kiểm: đọc to câu gián tiếp bạn vừa viết. Nếu phần sau từ để hỏi nghe giống một câu hỏi (có “do”, “did”, hoặc động từ đứng trước chủ ngữ) thì gần như chắc chắn bạn còn giữ trật tự câu hỏi.

Câu thứ năm và câu thứ sáu là hai câu dễ làm thừa: từ để hỏi “who” và cụm “which bus” đã đứng ở vị trí chủ ngữ, nên bạn không cần thêm “did” hay đảo bất cứ thứ gì. Câu cuối nhìn đơn giản nhất nhưng lại là câu sai nhiều nhất trong lớp học, vì động từ “is” rất ngắn và dễ bị giữ nguyên chỗ cũ.

Đáp án phần 2 và giải thích

  1. She asked me where I lived. Bỏ “do”, đưa “I” lên trước động từ, “live” thành “lived”. Viết “where did I live” là giữ nguyên trật tự câu hỏi, sai.
  2. Mother asked Hoa what she was doing. “are you doing” đổi thành “she was doing”: chủ ngữ đứng trước, “are” lùi thành “was”.
  3. The teacher asked Minh why he had come late. Bỏ “did”, chuyển “come” sang quá khứ hoàn thành “had come”. Câu “why he came late” cũng gặp nhiều trong lời nói và thường được chấp nhận.
  4. The interviewer asked her how long she had been learning English. “how long” là một cụm từ để hỏi, giữ nguyên. Hiện tại hoàn thành tiếp diễn lùi thành quá khứ hoàn thành tiếp diễn.
  5. The manager asked who had broken the window. “who” là chủ ngữ nên trật tự không đổi, chỉ lùi “broke” thành “had broken”. Giữ “who broke the window” cũng được chấp nhận vì thứ tự thời gian đã rõ.
  6. A tourist asked us which bus went to the city centre. “which bus” là chủ ngữ, trật tự giữ nguyên. Vì tuyến xe đó vẫn chạy lúc kể, “which bus goes to the city centre” cũng đúng.
  7. He asked when the next train would leave. “will” thành “would” và đứng sau chủ ngữ “the next train”.
  8. The nurse asked the boy what his name was. “your” của cậu bé thành “his”; “is” lùi thành “was” và đứng cuối, sau chủ ngữ “his name”. Lỗi rất hay gặp là viết “what was his name”.

Phần 3: câu hỏi lịch sự, thì không lùi

Khi hỏi người lạ hoặc trong môi trường làm việc, người ta hay bọc câu hỏi trong một câu mở đầu như “Could you tell me…”, “Do you know…”, “I was wondering…”. Đây cũng là câu hỏi gián tiếp nhưng ở hiện tại, nên thì không lùi; chỉ cần đổi trật tự từ. Che cột thứ hai, tự viết lại năm câu ở cột đầu theo phần mở đầu cho sẵn, rồi mới mở ra so.

Câu hỏi thẳng và phần mở đầu cho sẵnĐáp ánGhi chú
Where is the nearest bus stop? (Could you tell me…)Could you tell me where the nearest bus stop is?“is” chuyển xuống sau chủ ngữ
What time does the museum open? (Do you know…)Do you know what time the museum opens?bỏ “does”, động từ thêm “s”
Is this seat taken? (Do you know…)Do you know if (whether) this seat is taken?câu Yes/No vẫn cần if hoặc whether
How much does this jacket cost? (Could you tell me…)Could you tell me how much this jacket costs?bỏ “does”, “cost” thành “costs”
When did the meeting start? (I was wondering…)I was wondering when the meeting started.câu mở đầu là câu kể nên kết thúc bằng dấu chấm

Chú ý dấu câu ở cột đáp án: bốn câu đầu kết thúc bằng dấu chấm hỏi vì cả câu lớn (Could you tell me, Do you know) vẫn là câu hỏi; câu cuối mở đầu bằng “I was wondering” là câu kể nên dùng dấu chấm. Trong câu cuối, “I was wondering” là cách nói mềm mỏng, không có nghĩa là chuyện đã qua, và “started” giữ nguyên vì câu gốc đã ở quá khứ.

Câu “Do you know what time does the museum open?” là lỗi người học hay mắc khi nói nhanh: giữ cả “does” của câu hỏi gốc. Luyện nói thành tiếng năm câu ở cột đáp án vài lần sẽ giúp tai quen với trật tự đúng.

Ba điểm hay mất điểm và cách tự chữa

Thứ nhất, giữ trật tự câu hỏi sau từ để hỏi. Trong tiếng Việt, câu hỏi và câu kể cùng trật tự, “anh ấy sống ở đâu” và “hỏi anh ấy sống ở đâu” giống nhau, nên người Việt ít có phản xạ đảo lại. Cách chữa là sau khi viết xong, gạch chân phần sau từ để hỏi và đọc riêng phần đó: nó phải là một câu kể hoàn chỉnh, có chủ ngữ đứng trước động từ.

Thứ hai, quên if hoặc whether ở câu Yes/No. Viết “She asked me was I a student” là kiểu văn nói thân mật có gặp ở người bản ngữ, nhưng không được chấp nhận trong bài viết chuẩn. Câu Yes/No gián tiếp luôn cần một từ nối. Với “or not”, viết “whether or not” hoặc đặt “or not” ở cuối câu; không viết “if or not”.

Thứ ba, đổi “do, does, did” sai chỗ. Khi bỏ trợ động từ, thì của nó phải chuyển sang động từ chính: “Did you lock…?” thành “if I had locked”, không phải “if I lock” hay “if I did lock”. Nếu sau khi làm xong bạn thấy trong câu gián tiếp còn chữ “do” hay “did” đứng ngay sau chủ ngữ, hãy kiểm lại, vì hầu như lúc nào đó cũng là chỗ sai.

Sau khi chữa, chép riêng những câu đã sai vào một trang, lần sau chỉ làm lại trang đó trước khi làm bộ mới. Khi đã làm đúng cả trang hai lần liên tiếp, bạn chuyển sang dạng trộn lẫn câu kể, câu hỏi và câu mệnh lệnh.

Câu hỏi thường gặp

If và whether trong câu hỏi gián tiếp có thay nhau được mọi lúc không?

Phần lớn câu Yes/No dùng được cả hai, if thân mật hơn, whether trang trọng hơn. Có vài chỗ chỉ dùng whether: ngay sau giới từ (we talked about whether to go), trước động từ nguyên mẫu có to (she didn't know whether to stay), và khi “or not” đứng liền ngay sau từ nối (whether or not).

Câu hỏi gián tiếp có dùng dấu chấm hỏi không?

Câu tường thuật như “She asked me where I lived.” kết thúc bằng dấu chấm, vì cả câu là câu kể. Chỉ khi câu lớn bên ngoài là câu hỏi, như “Could you tell me where the station is?” hay “Do you know if he is coming?”, mới dùng dấu chấm hỏi ở cuối.

Vì sao “what his name was” đúng còn “what was his name” sai?

Trong câu gián tiếp, phần sau từ để hỏi phải theo trật tự câu kể: chủ ngữ “his name” đứng trước động từ “was”. Cách viết “what was his name” vẫn giữ trật tự câu hỏi nên sai trong văn viết chuẩn, dù đôi khi nghe thấy trong văn nói rất thân mật.

Câu hỏi có từ để hỏi làm chủ ngữ như “Who called you?” đổi thế nào?

Từ để hỏi đã đứng ở vị trí chủ ngữ nên không cần đảo gì, chỉ lùi thì và đổi đại từ: She asked me who had called me. Viết “who called me” cũng được chấp nhận vì thứ tự thời gian rõ. Không thêm “did” vào câu này.

Câu hỏi gián tiếp lịch sự có cần lùi thì không?

Không cần khi câu mở đầu ở hiện tại, như “Could you tell me” hay “Do you know”. “Could” ở đây là cách hỏi lịch sự chứ không phải thì quá khứ, nên phần sau giữ thì của câu hỏi gốc: Could you tell me where the bank is? Chỉ đổi trật tự từ.

Làm sao luyện để nói câu hỏi gián tiếp tự nhiên, không phải dừng nghĩ?

Cách hiệu quả là chọn năm câu hỏi thẳng thường dùng như hỏi giờ, hỏi đường, hỏi giá, rồi tập nói to bản gián tiếp với ba phần mở đầu khác nhau: Could you tell me, Do you know, I was wondering. Lặp vài ngày, tai sẽ quen trật tự chủ ngữ trước động từ và không còn chen “does” vào nữa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138