GianTiep.comGián Tiếp
Câu mệnh lệnh, khuyên, đề nghị, xin phép

Câu cảm thán gián tiếp: kể lại What a…, How…, Wow, Oh no, Ouch

Cách kể lại câu cảm thán What a, How và thán từ Wow, Oh no, Ouch: exclaimed that, said that, cried out, chọn động từ theo cảm xúc, lùi thì và bỏ dấu chấm than.

Vietnamese teenagers on a hilltop in Lao Cai at sunrise, one girl with arms raised toward the misty valley, wide shot from behind, cool blue and pale gold tones

Câu cảm thán khi kể lại thường được đổi thành câu trần thuật, dùng exclaimed that hoặc said that, và bỏ dấu chấm than. “What a beautiful view!” Mai said → Mai exclaimed that it was a beautiful view, hoặc Mai said (that) the view was beautiful. “How fast he runs!” → She exclaimed that he ran very fast. Thì lùi theo quy tắc chung vì phần sau that là một mệnh đề có động từ chia.

Với thán từ đứng riêng như Wow, Oh no, Ouch, Hurray, người kể không chép lại chữ mà mô tả cảm xúc: cried out in pain, exclaimed in surprise, gave a cheer. Bài này đi qua hai mẫu cảm thán chính, các thán từ hay gặp, cách chọn động từ theo cảm xúc và vài lỗi khi giữ nguyên trật tự cảm thán trong câu gián tiếp.

Câu cảm thán trong tiếng Anh có những dạng nào

Câu cảm thán đầy đủ có hai mẫu chính. Mẫu thứ nhất bắt đầu bằng What + (a/an) + (tính từ) + danh từ: What a lovely day! What awful weather! What beautiful flowers! Mẫu thứ hai bắt đầu bằng How + tính từ hoặc trạng từ: How kind you are! How quickly time flies! Cả hai đều có thể kèm chủ ngữ và động từ ở cuối, đặt theo trật tự khẳng định: What a lovely day it is! How kind you are!

Ngoài ra còn những câu cảm thán ngắn không theo mẫu nào: thán từ như Wow, Oh, Ouch, Oops, Hurray, Phew; cụm cố định như What a pity!, What a surprise!, Thank goodness!, Well done!; và câu trần thuật có ngữ điệu cảm thán như You did it! hay That's amazing! Khi kể lại, mỗi nhóm được xử lý hơi khác nhau.

Điểm chung của mọi câu cảm thán khi kể lại là dấu chấm than biến mất, vì câu gián tiếp là lời kể, không phải tiếng kêu. Cảm xúc được chuyển vào động từ tường thuật (exclaimed, cried, gasped, sighed) hoặc vào trạng từ, cụm từ đi kèm (in surprise, with delight, angrily). Đây là phần sáng tạo nhất của câu gián tiếp, vì người kể phải tự diễn giải sắc thái của người nói.

Đổi mẫu What a… và How…

Có hai cách phổ biến. Cách thứ nhất dùng exclaimed/said that + it was + cụm danh từ. Cách thứ hai biến cảm thán thành câu mô tả với very hoặc so.

Câu trực tiếpCách 1: exclaimed that + cấu trúc giữ ýCách 2: câu mô tả
“What a clever boy!” Grandma said.Grandma exclaimed that he was a clever boy.Grandma said (that) he was very clever.
“What awful weather!” they said.They exclaimed that it was awful weather.They complained that the weather was awful.
“How tall you have grown!” my uncle said to me.My uncle exclaimed that I had grown very tall.My uncle said (that) I had grown a lot.
“What a mess this room is!” Mum said.Mum exclaimed that the room was a mess.Mum complained about the mess in the room.
“How beautifully she sings!” he said.He exclaimed that she sang beautifully.He praised her singing.

Ở dòng thứ ba, have grown lùi thành had grown, you đổi thành I theo người kể. Ở dòng thứ tư, this room đổi thành the room. Như vậy các quy tắc lùi thì và đổi đại từ, trạng từ vẫn áp dụng bình thường với phần mệnh đề.

Ngoài hai cách trên, bạn có thể gặp dạng giữ trật tự cảm thán: He exclaimed what a clever boy he was, hoặc She remarked how tall I had grown. Dạng này đúng ngữ pháp khi trật tự sau What/How là chủ ngữ + động từ (không đảo), nhưng ít dùng trong bài tập ở trường. Nếu không chắc, dùng that-clause.

Thán từ và cụm cảm thán ngắn: mô tả cảm xúc thay vì chép chữ

Thán từ không có nghĩa từ vựng rõ ràng nên khi kể lại, bạn mô tả cảm xúc mà nó thể hiện. Dưới đây là các thán từ hay gặp và cách kể tự nhiên.

  • “Ouch! That hurts!” → He cried out in pain, hoặc He cried out that it hurt.
  • “Wow! You got a scholarship!” → She exclaimed in surprise that I had got a scholarship. Trong tiếng Anh Mỹ, got thường là gotten: had gotten a scholarship.
  • “Oh no! I've left my keys at home!” → Linh exclaimed in dismay that she had left her keys at home.
  • “Hurray! We won!” → The children cheered because they had won, hoặc The children shouted with joy that they had won.
  • “Phew! That was close!” → He sighed with relief and said it had been close.
  • “Oops, sorry!” → She apologised for the mistake. Oops thường đi với lời xin lỗi nhẹ.
  • “Yuck! This milk is sour!” → He said in disgust that the milk was sour.

Ở câu thứ hai, You got (quá khứ đơn) có thể lùi thành had got hoặc giữ got khi trình tự thời gian đã rõ; cả hai đều chấp nhận được trong văn kể. Trong bài tập lùi thì, đáp án thường lùi hết để thể hiện quy tắc.

Chọn động từ tường thuật theo cảm xúc

Exclaimed: cảm thán chung. Dùng được với hầu hết câu cảm thán, nhất là ngạc nhiên, thích thú. Exclaimed có thể đi với that-clause hoặc đứng trong câu trích dẫn trực tiếp. Không dùng exclaimed + tân ngữ người: exclaimed to me that được, exclaimed me that sai.

Cried out, shouted, screamed: tiếng kêu lớn. Cried out hợp với đau, sợ; shouted với gọi to, vui mừng; screamed với sợ hãi hoặc phấn khích tột độ. Chọn đúng giúp người đọc nghe được âm lượng của câu gốc.

Gasped, sighed, groaned: âm thanh cảm xúc. Gasped là há miệng hít vào vì ngạc nhiên hay sợ; sighed là thở dài vì nhẹ nhõm hoặc buồn; groaned là rên vì chán, mệt. Ví dụ “Oh no, not another meeting!” → He groaned that there was another meeting.

Complained, praised, remarked: diễn giải ý. Khi câu cảm thán thực chất là lời chê hay lời khen, dùng động từ nói rõ chức năng: complained (phàn nàn), praised (khen), admired (trầm trồ), remarked (nhận xét). Ví dụ “What a great performance!” → She praised the performance.

Câu trần thuật mang giọng cảm thán

Nhiều câu không có What, How hay thán từ nhưng vẫn được nói với cảm xúc mạnh, có dấu chấm than. Khi kể lại, phần nội dung đổi như câu trần thuật bình thường, phần cảm xúc chuyển vào động từ hoặc trạng từ.

  • “You did it!” Thanh said to her brother. → Thanh exclaimed that her brother had done it, hoặc Thanh cried out happily that he had done it. Did lùi thành had done.
  • “That's amazing!” the visitors said. → The visitors said (that) it was amazing. Nếu cần rõ hơn, thay it bằng danh từ cụ thể: said the view was amazing.
  • “I can't believe it!” Nhung said. → Nhung said (that) she couldn't believe it. Câu này thường thể hiện ngạc nhiên, có thể thêm in disbelief.
  • “Thank goodness you're safe!” Mum said to me. → Mum said (that) she was relieved that I was safe, hoặc Mum exclaimed with relief that I was safe.
  • “How dare you read my diary!” my sister said. → My sister angrily asked how I dared (to) read her diary, hoặc My sister was furious that I had read her diary. How dare là câu cảm thán dạng câu hỏi, kể lại bằng asked how… dared hoặc diễn giải thành giận dữ.
  • “I passed!” Tùng shouted. → Tùng shouted (that) he had passed. Ở đây shouted thể hiện cả âm lượng lẫn niềm vui.

Nhóm này cho thấy ranh giới giữa câu trần thuật và câu cảm thán nằm ở ngữ điệu nhiều hơn ở cấu trúc. Khi kể lại, bạn quyết định có giữ cảm xúc hay không: nếu cảm xúc là chi tiết quan trọng của câu chuyện, chọn động từ mạnh; nếu chỉ cần thông tin, said that là đủ.

Câu cảm thán mang ý mỉa mai và câu không cần kể lại

Không phải câu cảm thán nào cũng mang nghĩa đen. “Great! Another traffic jam!” người nói không hề vui; đây là lời mỉa mai. Nếu kể lại máy móc thành She exclaimed that it was great, người đọc sẽ hiểu ngược. Cách kể đúng là diễn giải ý thật: She complained sarcastically about yet another traffic jam, hoặc She said ironically that it was great to be stuck in traffic again. Trạng từ sarcastically, ironically giúp giữ sắc thái.

Tương tự, “Oh, wonderful!” khi nhận tin xấu cũng là mỉa mai. Khi kể lại, bạn cần dựa vào ngữ cảnh cả đoạn hội thoại để chọn động từ. Đây là kỹ năng đọc hiểu nhiều hơn là ngữ pháp, nhưng nó quyết định câu gián tiếp có trung thành với câu gốc hay không.

Một số câu cảm thán chỉ là âm đệm, không mang thông tin, ví dụ Well!, Oh!, Hmm. Trong nhiều đoạn kể, bạn có thể bỏ chúng hoàn toàn mà không mất nghĩa. “Oh! You're here already,” she said → She said, with some surprise, that I was there already, hoặc đơn giản She was surprised that I was there already. Chỉ giữ lại cảm xúc nếu nó quan trọng với câu chuyện.

Các bước đổi một câu cảm thán sang gián tiếp

Làm theo bốn bước dưới đây với câu bất kỳ, từ câu ngắn đến câu có thán từ đi kèm.

  1. Xác định cảm xúc của người nói: ngạc nhiên, vui, đau, chán, khen, chê hay mỉa mai. Ví dụ “Wow, what a huge cake!” là ngạc nhiên kèm thích thú.
  2. Chọn động từ tường thuật hợp cảm xúc: exclaimed, cried out, gasped, sighed, complained, praised. Có thể thêm cụm in surprise, with delight, in pain.
  3. Biến phần cảm thán thành mệnh đề trần thuật: what a huge cake → it was a huge cake, hoặc the cake was huge. Đây là bước bỏ trật tự cảm thán.
  4. Lùi thì, đổi đại từ, trạng từ, bỏ dấu chấm than. Kết quả: She exclaimed with delight that it was a huge cake. Đọc lại để chắc không còn What a hay How ở đầu mệnh đề sau that.

Một lỗi phổ biến ở bước 3 là giữ nguyên cả hai: She exclaimed that what a huge cake it was. That và what không đứng cạnh nhau như vậy. Chọn một trong hai: that + câu trần thuật, hoặc bỏ that và giữ what a + cụm danh từ + chủ ngữ + động từ.

Câu hỏi thường gặp

Câu cảm thán gián tiếp có phải lùi thì không?

Có, khi bạn biến câu cảm thán thành mệnh đề that với động từ chia. What a lovely day it is → exclaimed that it was a lovely day. Nếu bạn chỉ dùng động từ mô tả cảm xúc mà không có mệnh đề, như cried out in pain, thì không có gì để lùi. Đại từ và trạng từ vẫn đổi theo người kể.

Có viết He said what a nice house được không?

Không, câu thiếu chủ ngữ và động từ cho mệnh đề sau said. Nếu muốn giữ what, cần đủ trật tự: He said what a nice house it was. Dạng phổ biến và an toàn hơn trong bài viết là He said (that) it was a nice house, hoặc He exclaimed that the house was very nice.

Thán từ Wow có cần viết vào câu gián tiếp không?

Không nên chép nguyên Wow. Thay vào đó, mô tả cảm xúc bằng động từ hoặc cụm trạng từ: exclaimed in surprise, exclaimed in admiration. Thán từ là âm thanh, câu gián tiếp là lời kể, nên người kể có nhiệm vụ chuyển âm thanh thành mô tả mà người đọc hiểu được.

Exclaimed và said khác nhau thế nào khi kể câu cảm thán?

Said là động từ trung tính, chỉ cho biết người đó nói gì. Exclaimed cho biết người đó nói với cảm xúc mạnh, thường là ngạc nhiên hoặc phấn khích. Với câu cảm thán, exclaimed giữ được sắc thái tốt hơn. Nếu dùng said, có thể thêm very hoặc so vào mệnh đề để bù lại cảm xúc.

Câu What a pity kể lại thế nào?

What a pity hay What a shame là cụm cảm thán cố định, kể lại thành said (that) it was a pity hoặc said (that) it was a shame. Nếu câu gốc có thêm thông tin như What a pity you can't come, viết said (that) it was a pity I couldn't come. Can lùi thành could.

Bài tập ở trường có thường ra câu cảm thán không?

Câu cảm thán là dạng bài thường gặp ở phần câu gián tiếp nâng cao, nhưng ít hơn nhiều so với câu trần thuật, câu hỏi và mệnh lệnh. Đáp án mẫu thường dùng exclaimed that hoặc said that kèm lùi thì. Khi làm bài, ưu tiên dạng that-clause vì đó là dạng được chấm đúng ổn định nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138