GianTiep.comGián Tiếp
Câu hỏi gián tiếp

Câu hỏi có can, will, shall, may, must trong câu gián tiếp: đổi sao cho đúng ý

Câu hỏi với can, will, shall, may, must, should khi kể lại: lùi thì thế nào, khi nào phải đổi sang ask sb to, offer, suggest vì câu gốc không phải hỏi thật.

Teacher and a small group of students in a library in Vinh, Nghe An, leaning over a table with blank exercise sheets, view from a shelf aisle, faces turned away, soft light

Câu hỏi có động từ khuyết thiếu khi chuyển sang gián tiếp có hai nhánh: nếu là câu hỏi thật, động từ khuyết thiếu chuyển ra sau chủ ngữ và lùi thì (can → could, will → would, may → might); nếu thực chất là lời nhờ, lời đề nghị hay lời rủ (Will you…?, Shall I…?, Shall we…?), câu kể chuyển sang ask sb to, offer, suggest.

Đây là nhóm câu mà đổi máy móc thì đúng ngữ pháp nhưng sai ý. "Will you open the window?" kể thành She asked if I would open the window không sai, nhưng She asked me to open the window mới đúng điều người nói muốn. Bài này đi qua từng động từ khuyết thiếu thường gặp trong câu hỏi, chỉ ra khi nào là hỏi thật và khi nào không, kèm bảng tra cuối bài.

Hai nhánh: câu hỏi thật và câu hỏi làm nhiệm vụ khác

Phần lớn câu hỏi với động từ khuyết thiếu là câu hỏi Yes/No hoặc Wh- bình thường: Can your brother swim?, When will the parcel arrive?. Với nhóm này, cách đổi đi theo khung chung: thêm if hoặc whether (với câu Yes/No), bỏ đảo ngữ, đưa động từ khuyết thiếu ra sau chủ ngữ, lùi thì nếu động từ dẫn ở quá khứ. She asked if my brother could swim; He asked when the parcel would arrive.

Nhưng tiếng Anh dùng hình thức câu hỏi với động từ khuyết thiếu cho nhiều việc không phải hỏi: nhờ vả (Can you help me?, Will you hold this?), đề nghị giúp (Shall I carry that?), rủ (Shall we start?), xin phép (May I sit here?), mời (Would you like a biscuit?). Người nghe không trả lời bằng thông tin mà bằng hành động hoặc đồng ý. Khi kể lại, nếu giữ asked if, câu kể nghe như người nói đang hỏi khả năng, làm mất ý thật.

Vì vậy bước đầu tiên khi gặp câu hỏi có động từ khuyết thiếu là tự hỏi: người nói muốn thông tin, hay muốn người nghe làm gì, hay đang đề nghị làm gì. Trả lời được câu này thì chọn cấu trúc kể sẽ không còn khó.

Can và could: khả năng hay nhờ vả

Hỏi khả năng. "Can you read music?" thành The choir leader asked if I could read music. Can lùi thành could.

Nhờ vả với can, could. "Can you lend me your notes?" trong đa số tình huống là lời nhờ, kể lại tự nhiên là My classmate asked me to lend her my notes. Kể bằng asked if I could lend her my notes cũng đúng và được chấp nhận rộng rãi, vì could vẫn giữ sắc thái nhờ.

Could trong câu gốc. "Could you check this email for me?" thành He asked me to check the email for him hoặc He asked if I could check the email for him. Could không có dạng lùi nên giữ nguyên.

Xin phép với can. "Can I leave early today?" thành She asked if she could leave early that day, hoặc She asked for permission to leave early that day. Today đổi thành that day khi kể vào hôm khác.

Can trong câu hỏi Wh-. Với câu hỏi Wh-, can chỉ chuyển ra sau chủ ngữ và lùi thì như mọi trợ động từ khác: "Where can we park?" thành They asked where they could park. "How can I reset the password?" thành The customer asked how he could reset the password. Câu Wh- với can hiếm khi là lời nhờ, nên gần như luôn kể bằng asked kèm từ để hỏi.

Will và would: tương lai hay yêu cầu

Hỏi về tương lai. "Will the shop be open on the holiday?" thành He asked whether the shop would be open on the holiday. Will lùi thành would.

Yêu cầu với Will you. "Will you turn the music down?" là yêu cầu, kể lại bằng She asked me to turn the music down. Nếu giọng gắt, có thể chọn She told me to turn the music down.

Would you like: lời mời hoặc đề nghị. "Would you like some water?" kể lại là He offered me some water hoặc He asked if I would like some water. Cả hai đều đúng; offered nêu rõ ý mời hơn.

Would you like to: mời tham gia. "Would you like to join us for dinner?" thành They invited me to join them for dinner, hoặc giữ dạng câu hỏi They asked if I would like to join them for dinner.

Would you mind. "Would you mind waiting a moment?" là lời nhờ lịch sự, kể lại là She asked me to wait a moment. Giữ mind khi kể cũng được: She asked if I would mind waiting a moment.

Shall: ba nghĩa, ba cách kể

Shall trong câu hỏi hiện nay chủ yếu xuất hiện với I và we, phổ biến trong tiếng Anh – Anh hơn tiếng Anh – Mỹ. Nó gần như không bao giờ dùng để hỏi thông tin tương lai thuần tuý, mà mang ba nghĩa chính. Mỗi nghĩa có cách kể riêng.

NghĩaCâu gốcCách kể lại
Đề nghị giúp (Shall I…?)"Shall I carry your bag?"He offered to carry my bag.
Hỏi ý kiến, xin chỉ dẫn (Shall I/we…? hoặc Wh- + shall)"What shall I tell the customer?"She asked what she should tell the customer.
Rủ cùng làm (Shall we…?)"Shall we go for a walk?"He suggested going for a walk. / He suggested that we go for a walk.
Hỏi ý kiến với Shall I (không phải đề nghị)"Shall I wear the blue dress?"She asked whether she should wear the blue dress.

Điểm chung: shall không lùi thành should theo kiểu lùi thì máy móc. Khi shall mang nghĩa xin ý kiến, câu kể dùng should vì đó là nghĩa của câu hỏi (có nên không), không phải vì lùi thì. Khi shall là đề nghị hoặc rủ, câu kể dùng offer hoặc suggest. Câu He asked if he should carry my bag cho dòng đầu không sai, nhưng offered tự nhiên hơn khi rõ là người nói muốn giúp.

May, might: xin phép và hỏi khả năng

May trong câu hỏi hiện đại chủ yếu dùng để xin phép một cách trang trọng: May I come in?, May I use your phone?. Khi kể lại, có ba cách tuỳ văn phong. Cách sát hình thức nhất là lùi thì thành might: He asked if he might come in. Cách này đúng nhưng nghe cổ và trang trọng, hợp với văn viết hơn. Cách phổ biến trong lời nói là đổi sang could: He asked if he could come in. Cách thứ ba bỏ hẳn hình thức câu hỏi: He asked for permission to come in hoặc He asked to come in.

Câu hỏi với may để hỏi khả năng hiếm hơn, và thường được thay bằng các cách khác. Câu như "May I ask why?" thực ra là câu rào đón trước khi hỏi, kể lại có thể chỉ cần She asked why.

Might trong câu hỏi trực tiếp, như Might I suggest something?, rất trang trọng và gần như chỉ dùng để làm mềm lời đề nghị. Kể lại theo ý thật: He politely made a suggestion, hoặc giữ hình thức He asked if he might suggest something. Might không có dạng lùi nên giữ nguyên.

Khi chọn giữa might, could và asked for permission, hãy nhìn vào văn bản bạn đang viết. Trong email công việc hoặc biên bản, asked for permission to rõ ràng và trung tính. Trong truyện hay lời kể đời thường, asked if he could nghe tự nhiên nhất. Might chỉ nên dùng khi bạn muốn giữ giọng trang trọng của người nói ban đầu, chẳng hạn kể lại lời một vị khách lớn tuổi rất lịch sự.

Must, have to, should và ought to trong câu hỏi

Câu hỏi với must thường hỏi về sự bắt buộc: "Must I wear a uniform?". Khi kể lại, có thể giữ must hoặc đổi sang had to: She asked if she must wear a uniform và She asked if she had to wear a uniform đều được ngữ pháp chuẩn chấp nhận. Trong lời nói, had to phổ biến hơn. Câu hỏi với have to ("Do I have to sign here?") đi theo đường của do: He asked if he had to sign there.

Should và ought to không có dạng lùi, nên giữ nguyên: "Should I call the landlord?" thành She asked whether she should call the landlord. Ought to rất hiếm trong câu hỏi trực tiếp; nếu gặp thì cũng giữ nguyên trong câu kể. Tương tự với could, would, might: những động từ này đã ở dạng có thể dùng trong lời kể quá khứ, nên không thay đổi.

Một điểm hay bị nhầm: should trong câu kể có thể đến từ hai nguồn, hoặc từ should của câu gốc, hoặc từ shall mang nghĩa xin ý kiến. Khi đọc một câu kể có should, đừng vội suy ra câu gốc có should, vì có thể người nói ban đầu dùng shall. Trong bài tập đổi ngược từ gián tiếp sang trực tiếp, cả hai đáp án thường đều được chấp nhận nếu nghĩa phù hợp.

Bảng tra nhanh

Bảng gom toàn bộ các trường hợp trên. Cột cuối là cách kể theo ý thật khi câu gốc không phải câu hỏi thông tin.

Câu gốcKể theo hình thức câu hỏiKể theo ý thật
Can you dance?asked if I could dancekhông cần, đây là câu hỏi thật
Can/Could you help me?asked if I could help himasked me to help him
Will it rain tomorrow?asked if it would rain the next daykhông cần, đây là câu hỏi thật
Will you sign this?asked if I would sign itasked me to sign it
Would you like some tea?asked if I would like some teaoffered me some tea
Shall I help you?asked if he should help meoffered to help me
Shall we leave?asked if they should leavesuggested leaving
May I borrow your pen?asked if she might/could borrow my penasked to borrow my pen
Must I go?asked if he must/had to gokhông cần, đây là câu hỏi thật

Khi đề bài yêu cầu dùng asked kèm if hoặc whether, chọn cột giữa. Khi đề cho động từ dẫn khác như offered, suggested, invited, hoặc yêu cầu viết lại câu giữ nghĩa, chọn cột phải. Khi tự viết, cột phải thường cho câu kể tự nhiên hơn.

Câu hỏi thường gặp

Will you open the door kể lại là asked if I would hay asked me to?

Cả hai đều đúng ngữ pháp. Nhưng câu gốc là lời nhờ, nên asked me to open the door diễn đạt đúng ý hơn. Asked if I would open the door nghe như người nói đang hỏi bạn có sẵn lòng không, sắc thái hơi khác.

Shall I trong câu gián tiếp có đổi thành should không?

Tuỳ nghĩa. Shall I mang nghĩa xin ý kiến thì kể bằng should, ví dụ asked whether she should wear the blue dress. Shall I mang nghĩa đề nghị giúp thì kể bằng offered to, ví dụ offered to carry my bag. Shall we để rủ thì kể bằng suggested.

May I trong câu gián tiếp là might hay could?

Cả hai đều đúng. Might sát hình thức hơn nhưng nghe trang trọng và hơi cổ. Could phổ biến hơn trong lời nói. Bạn cũng có thể bỏ hình thức câu hỏi và viết asked for permission to hoặc asked to cộng động từ.

Must trong câu hỏi có phải đổi thành had to không?

Không bắt buộc. Ngữ pháp chuẩn chấp nhận cả giữ must và đổi thành had to khi must chỉ sự bắt buộc. Had to phổ biến hơn trong lời nói. Trong bài tập, nếu chỉ có một ô trống thì xem đề có gợi ý dạng nào không.

Should, could, might có lùi thì không?

Không. Những động từ khuyết thiếu này không có dạng lùi, nên giữ nguyên trong câu kể, ví dụ She asked whether she should call the landlord. Chỉ can, will, may, shall và must mới có cách đổi khi lùi thì.

Would you like kể lại có cần dùng offered không?

Không bắt buộc. Asked if I would like là cách kể đúng. Offered me hoặc invited me to cho thấy rõ ý mời hơn và thường tự nhiên hơn khi viết. Chọn offered khi mời đồ vật, invited khi mời tham gia một việc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138