GianTiep.comGián Tiếp
Bài tập câu gián tiếp có đáp án

Bài tập câu gián tiếp nâng cao có đáp án cho lớp 11–12 và người ôn thi

20 câu gián tiếp nâng cao: câu điều kiện, wish, had better, used to, would rather, must suy luận, câu hỗn hợp nhiều vế. Đáp án ghi đủ các cách viết đúng.

Group of grade twelve students revising around a long table in a Hanoi community library, blank paper and highlighters spread out, backs to the camera, soft overcast window light

Bộ bài nâng cao gồm 20 câu tập trung vào những chỗ mà quy tắc lùi thì không áp dụng máy móc được: câu điều kiện loại 2 và 3, wish, had better, used to, would rather, must chỉ suy luận, và câu có nhiều vế khác loại. Đây là nhóm câu học sinh lớp 11–12 và người ôn thi hay mất điểm, vì đã thuộc bảng lùi thì nên có phản xạ lùi tất cả.

Mỗi câu có đáp án chính và các cách viết khác cũng được chấp nhận. Chỗ nào ngữ pháp chuẩn còn có nhiều cách xử lý, bài ghi cách phổ biến và chú thích cách còn lại. Bộ bài theo dạng bài thường gặp, không mô phỏng cấu trúc đề của một kỳ thi cụ thể; mọi câu là câu tự soạn.

Nguyên tắc chung cho cả bộ: cái gì đã ở “đáy” thì không lùi nữa

Lùi thì là đẩy động từ lùi về quá khứ thêm một bậc. Nhưng có những dạng đã ở bậc xa nhất hoặc không có dạng quá khứ để lùi: quá khứ hoàn thành, các modal would, could, should, might, ought to, had better, used to. Những dạng này giữ nguyên khi kể lại. Cũng vậy, các cấu trúc giả định như “If I were…”, “I wish I had…”, “I'd rather…” vốn đã dùng hình thức quá khứ để nói về điều không có thật; lùi thêm sẽ làm hỏng nghĩa.

Ngoại lệ thứ hai là must. Khi must chỉ nghĩa vụ, nó thường chuyển thành had to hoặc giữ nguyên; khi must chỉ suy luận (chắc hẳn là), nó giữ nguyên, không đổi thành had to; khi mustn't chỉ sự cấm đoán, nó giữ nguyên hoặc chuyển thành câu mệnh lệnh phủ định, tuyệt đối không đổi thành didn't have to vì nghĩa sẽ đảo thành “không cần”.

Ngoại lệ thứ ba là câu điều kiện loại 1. Khi kể lại sau, nó thường lùi thành dạng giống loại 2 về hình thức (if + quá khứ, would). Nếu điều kiện vẫn còn có thể xảy ra lúc kể, giữ nguyên thì cũng đúng. Cả bộ bài theo quy ước kể lại vào lúc khác, ở nơi khác.

Phần 1: câu điều kiện, wish và if only

Đổi bảy câu sau sang câu gián tiếp. Trong các câu có “me”, đó là người kể.

  1. “If I have time, I will help you,” Nam said to me.
  2. “If I were rich, I would travel around the world,” Linh said.
  3. “If it hadn't rained, we would have gone camping,” they said.
  4. “I wish I could speak Japanese,” Thanh said.
  5. “I wish I hadn't eaten so much,” Duy said.
  6. “If you don't hurry, you will miss the bus,” Mom said to my brother.
  7. “If only I had listened to my parents,” Quan said.

Gợi ý: trước khi đổi, gọi tên loại câu điều kiện của từng câu. Loại 1 nói về khả năng có thật ở hiện tại hoặc tương lai, loại 2 nói về điều trái với hiện tại, loại 3 nói về điều trái với quá khứ. Chỉ loại 1 thay đổi hình thức khi kể lại.

Câu 4, 5 và 7 không phải câu điều kiện nhưng dùng cùng một logic: hình thức quá khứ sau wish và if only là hình thức giả định, nói về điều không có thật, nên không lùi thêm. Câu 6 là câu điều kiện loại 1 mang sắc thái cảnh báo; bạn có thể giữ cấu trúc if hoặc chuyển hẳn sang động từ warn, cả hai đều được chấp nhận.

Đáp án phần 1 và giải thích

1. Nam told me (that) if he had time, he would help me. Điều kiện loại 1 lùi thì: have thành had, will thành would. Nếu việc giúp vẫn chưa xảy ra và vẫn có thể xảy ra lúc kể, viết “if he has time, he will help me” cũng được chấp nhận.

2. Linh said (that) if she were rich, she would travel around the world. Loại 2 giữ nguyên vì đã là hình thức giả định. “if she was rich” cũng được chấp nhận trong văn nói. Không lùi thành “if she had been rich”, vì như vậy nghĩa chuyển sang quá khứ.

3. They said (that) if it hadn't rained, they would have gone camping. Loại 3 giữ nguyên hoàn toàn, chỉ đổi đại từ we thành they.

4. Thanh said (that) she wished she could speak Japanese. wish trong lời nói được kể lại bằng wished hoặc wishes tuỳ quan điểm người kể, nhưng phần sau wish (could speak) giữ nguyên. Cách phổ biến trong bài tập là “she wished she could speak”.

5. Duy said (that) he wished he hadn't eaten so much. Phần sau wish đã ở quá khứ hoàn thành nên giữ nguyên.

6. Mom told my brother (that) if he didn't hurry, he would miss the bus. Cách khác giữ trọn sắc thái: Mom warned my brother (that) he would miss the bus if he didn't hurry. Điều kiện loại 1 lùi thì như câu 1.

7. Quan said (that) he wished he had listened to his parents. “If only” mang nghĩa như wish nhưng mạnh hơn; khi kể lại, chuyển thành wished là cách gọn và tự nhiên. Có thể viết “Quan said (that) he regretted not listening to his parents”; regret đi với V-ing hoặc having + phân từ.

Phần 2: modal và các cấu trúc không lùi

Đổi bảy câu sau sang câu gián tiếp. Đây là phần kiểm phản xạ: phần lớn câu không đổi thì, chỉ đổi đại từ và trạng từ.

  • 8. “You had better take an umbrella,” Dad said to me.
  • 9. “I used to live in Hai Phong,” Nam said.
  • 10. “I'd rather stay at home tonight,” Hoa said.
  • 11. “You must be tired after the long trip,” Lan said to me.
  • 12. “You ought to apologize to her,” my friend said to me.
  • 13. “You mustn't use your phones in the exam room,” the invigilator said to us.
  • 14. “It might rain later,” the farmer said.

Trước khi làm, đánh dấu những câu bạn nghĩ cần đổi thì và những câu giữ nguyên. Sau khi dò đáp án, so lại dấu của mình: nếu bạn đánh dấu “đổi thì” cho câu 9, 10 hoặc 11, đó là dấu hiệu phản xạ lùi thì đang chạy mạnh hơn hiểu biết về nghĩa, và nên đọc lại nguyên tắc chung ở đầu bài.

Riêng câu 13, đọc kỹ nghĩa của mustn't trước khi viết: người coi thi đang cấm, không phải đang nói rằng không cần.

Đáp án phần 2

Cột thứ ba ghi cách viết khác cũng được chấp nhận, nếu có.

CâuĐáp án chínhCách khác / ghi chú
8Dad said (that) I had better take an umbrella.Dad advised me to take an umbrella. had better không có dạng lùi.
9Nam said (that) he used to live in Hai Phong.used to giữ nguyên; không viết “had used to”.
10Hoa said (that) she would rather stay at home that night.would rather giữ nguyên; tonight thành that night.
11Lan said (that) I must be tired after the long trip.must chỉ suy luận giữ nguyên; không viết “had to be tired”.
12My friend said (that) I ought to apologize to her.My friend advised me to apologize to her.
13The invigilator told us (that) we mustn't use our phones in the exam room.The invigilator told us not to use our phones in the exam room. Không viết “didn't have to”, vì nghĩa thành “không cần”.
14The farmer said (that) it might rain later.might giữ nguyên; may trong lời nói gốc mới lùi thành might.

Câu 13 là câu đáng chú ý nhất phần này. Có sách ghi mustn't có thể chuyển thành “wasn't allowed to” hoặc “couldn't”, cách đó vẫn giữ nghĩa cấm. Chỉ có “didn't have to” là sai nghĩa, vì not have to là không bắt buộc, còn mustn't là bị cấm. Câu 11 cũng hay sai vì người học thuộc quy tắc must thành had to mà không phân biệt hai nghĩa của must.

Phần 3: câu nhiều vế và câu khác loại

Sáu câu cuối có hai vế khác loại trong cùng một lời nói, hoặc là câu cảm thán, câu hỏi xin ý kiến. Mỗi vế cần một động từ tường thuật phù hợp, nối bằng and, but hoặc because. Đáp án ghi ngay sau câu, bạn che lại khi làm.

15. “Where are you going? Wait for me!” Minh said to his sister. Đáp án: Minh asked his sister where she was going and told her to wait for him. Vế hỏi dùng asked, vế lệnh dùng told + to V.

16. “I'm sorry. I'll fix it tomorrow,” the plumber said. Đáp án: The plumber apologized and promised to fix it the next day. Hai hành động nói là xin lỗi và hứa, nên dùng hai động từ tương ứng. Cách khác: The plumber said (that) he was sorry and (that) he would fix it the next day.

17. “What a beautiful view!” she said. Đáp án: She exclaimed that the view was beautiful, hoặc She said (that) it was a beautiful view. Câu cảm thán chuyển thành câu kể; exclaimed giữ được sắc thái ngạc nhiên.

18. “Should I tell him the truth?” Trang asked me. Đáp án: Trang asked me if (whether) she should tell him the truth, hoặc gọn hơn Trang asked me whether to tell him the truth. Với to V chỉ dùng whether, không dùng if.

19. “I've been waiting for an hour. Why are you so late?” Hai said to Khoa. Đáp án: Hai told Khoa (that) he had been waiting for an hour and asked (him) why he was so late. Vế đầu là câu kể, vế sau là câu hỏi; mỗi vế lùi thì riêng.

20. “Let's not wait any longer. The film starts at eight,” Ha said. Đáp án: Ha suggested not waiting any longer because the film started at eight. Lịch chiếu là thông tin cố định nên “starts” cũng được chấp nhận. Có thể viết “Ha suggested (that) they (should) not wait any longer”.

Lộ trình ôn cho người ôn thi

Tuần đầu, làm lại phần nền trước. Bộ nâng cao chỉ có ích khi phần nền đã chắc. Nếu bạn còn sai ở said và told, trật tự câu hỏi gián tiếp hay mẫu tell + người + to V, quay lại luyện những dạng đó trước. Sai nền mà làm nâng cao, bạn sẽ không biết mình sai vì quy tắc đặc biệt hay vì quy tắc cơ bản.

Học theo cặp đối lập. Ghép các câu dễ lẫn thành cặp và luyện cùng lúc: must nghĩa vụ và must suy luận, mustn't và don't have to, điều kiện loại 1 và loại 2, wish ở hiện tại và wish ở quá khứ. Học theo cặp giúp bạn thấy ngay khác biệt nghĩa, thứ quyết định có đổi thì hay không.

Tự viết câu của mình. Với mỗi cấu trúc trong bộ bài, viết thêm hai câu trực tiếp của riêng bạn về chuyện thật trong ngày rồi đổi sang gián tiếp. Câu tự viết nhớ lâu hơn câu trong sách, và cho thấy bạn có thật sự dùng được cấu trúc hay không.

Làm lại sau một tuần. Ghi số những câu sai trong bộ 20 câu, một tuần sau làm lại riêng những câu đó, rồi làm lại cả bộ. Câu nào sai cả hai lần thì chép ra một trang riêng cùng lời giải thích bằng chữ của chính bạn.

Câu hỏi thường gặp

Câu điều kiện loại 1 khi kể lại có bắt buộc lùi thì không?

Không bắt buộc tuyệt đối. Theo quy ước kể lại sau, lùi thì là cách phổ biến và an toàn trong bài tập: if + quá khứ đơn, would + V. Nếu điều kiện vẫn còn có thể xảy ra lúc kể, giữ nguyên thì cũng đúng. Khi đề không ghi hoàn cảnh, chọn cách lùi.

Vì sao câu điều kiện loại 2 không lùi thành loại 3?

Vì loại 2 nói về điều trái với hiện tại, còn loại 3 nói về điều trái với quá khứ. Lùi loại 2 thành loại 3 sẽ đổi nghĩa: “if she were rich” là hiện tại không giàu, “if she had been rich” là ngày trước đã không giàu. Kể lại không được đổi nghĩa nên loại 2 giữ nguyên.

Wish trong lời nói khi kể lại là wished hay wishes?

Cả hai đều có thể. Dùng wished theo đúng quy ước lùi thì của động từ tường thuật ở quá khứ, đây là cách phổ biến trong bài tập. Dùng wishes khi người kể muốn nhấn rằng mong ước đó vẫn còn. Phần sau wish thì luôn giữ nguyên.

Làm sao phân biệt must chỉ nghĩa vụ và must chỉ suy luận?

Must chỉ suy luận thường đi với be, have been hoặc động từ chỉ trạng thái, và người nói đang đoán dựa trên dấu hiệu: You must be tired, He must have left. Must chỉ nghĩa vụ đi với động từ hành động mà người nghe phải làm: You must finish this. Chỉ nghĩa vụ mới có thể đổi thành had to.

Câu có hai vế khác loại có nhất thiết phải dùng hai động từ tường thuật không?

Nên dùng, vì một động từ không bao được cả hai hành động nói. Nếu chỉ dùng said cho cả câu “Where are you going? Wait for me!”, bạn sẽ không đặt được câu hỏi gián tiếp và mệnh lệnh vào cùng một mẫu. Nối hai vế bằng and, but hoặc because tuỳ quan hệ nghĩa.

Có dùng “had used to” khi kể lại câu có used to không?

Không. used to không có dạng quá khứ hoàn thành trong cách dùng chuẩn, nên giữ nguyên: He said he used to live there. Nghĩa thói quen trong quá khứ vẫn rõ nhờ chính used to.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138