Khi người nói tự nguyện làm gì đó cho người nghe, câu gián tiếp dùng offer + to V, không có tân ngữ chỉ người nghe giữa offer và to V. “Shall I carry your bag?” Nam said to me → Nam offered to carry my bag. “Would you like me to drive you home?” he said → He offered to drive me home. Người được giúp, nếu cần nêu, đặt ở cuối cụm hoặc trong đại từ sở hữu, không chen vào sau offered.
Offer còn có dạng thứ hai là offer + người + vật, dùng khi mời ai dùng một thứ gì: “Would you like some tea?” → She offered me some tea. Bài này phân biệt hai dạng đó, xử lý các mẫu Shall I, Can I help, Let me, I'll, Do you want me to, và cách kể lại khi người nghe nhận hoặc từ chối.
Lời đề nghị giúp là gì và vì sao không dùng told hay asked
Lời đề nghị giúp (offer) là câu người nói tự nhận làm một việc có lợi cho người nghe. Về hình thức, nó có thể là câu hỏi (Shall I open the window?), câu mệnh lệnh có let (Let me help you), hay câu khẳng định với will (I'll get you a chair). Điểm chung là người làm hành động là chính người nói, không phải người nghe.
Điều này quyết định cách kể lại. Với mệnh lệnh và lời nhờ, người nghe làm việc nên ta dùng told/asked + người nghe + to V. Với lời đề nghị giúp, người nói làm việc nên ta dùng offered + to V, chủ ngữ của offered chính là người sẽ làm. Nếu viết He asked me to carry my bag, câu mang nghĩa anh ấy nhờ bạn xách túi của bạn, sai hoàn toàn so với câu gốc Shall I carry your bag.
Người học Việt Nam hay viết sai chỗ này vì tiếng Việt nói “anh ấy đề nghị xách giúp túi cho mình”, dễ dịch thành offered me to carry. Trong tiếng Anh, offer không nhận tân ngữ người trước to V. Muốn nêu người được giúp, đặt nó vào chỗ khác trong câu: offered to carry my bag, offered to carry the bag for me, offered to help me with the bag.
Bảng đổi các mẫu đề nghị giúp phổ biến
Các mẫu dưới đây đều chuyển về offered + to V. Hãy chú ý đại từ: người được giúp xuất hiện sau động từ chính, không phải sau offered.
| Câu trực tiếp | Câu gián tiếp | Ghi chú |
|---|---|---|
| “Shall I open the window?” Lan said. | Lan offered to open the window. | Shall I là mẫu đề nghị điển hình |
| “Can I help you with those boxes?” he said to me. | He offered to help me with those boxes. | me đứng sau help, không sau offered |
| “Would you like me to translate it for you?” she said. | She offered to translate it for me. | Would you like me to = mình làm giúp nhé |
| “Let me pay for the coffee,” Duc said. | Duc offered to pay for the coffee. | Let me ở đây là đề nghị, không phải xin phép |
| “I'll wash the dishes,” my sister said. | My sister offered to wash the dishes. | I'll trong ngữ cảnh tự nguyện giúp |
| “Do you want me to call a taxi?” he asked her. | He offered to call a taxi for her. | Thêm for her để rõ người được giúp |
Nếu đề bài muốn giữ hình thức câu hỏi, Shall I và Can I cũng có thể kể lại bằng asked if: He asked if he could help me with those boxes. Cách này đúng ngữ pháp nhưng không làm rõ đó là lời đề nghị, nên trong kể chuyện offered thường được chọn.
Offer to do và offer someone something
Offer + to V: đề nghị làm một việc. Dùng khi người nói tự nhận làm: He offered to lend me his notes. Ở đây me là tân ngữ của lend, không phải của offered.
Offer + người + vật: mời dùng hoặc trao một thứ. Dùng khi lời đề nghị là đưa cho ai một vật hay một cơ hội: “Would you like a biscuit?” → She offered me a biscuit. “Have a seat,” he said to the guest → He offered the guest a seat. Có thể đảo thành offer + vật + to + người: She offered a biscuit to me, nghe trang trọng hơn.
Không gộp hai dạng làm một. She offered me to make tea là sai. Đúng là She offered to make me some tea (đề nghị pha trà cho mình) hoặc She offered me some tea (mời mình dùng trà). Hai câu hơi khác nghĩa: câu đầu nhấn việc pha, câu sau nhấn việc mời.
Offer cũng dùng cho công việc, chỗ ở. “We'd like you to join our team,” the director said → The director offered me a job, hoặc offered me a position on the team. Đây là dạng offer + người + vật, rất hay gặp khi kể lại chuyện xin việc.
Shall I: đề nghị giúp hay hỏi xin chỉ dẫn?
Shall I + V có hai chức năng khác nhau, và cách kể lại phụ thuộc chức năng. Khi người nói tự nguyện làm việc gì cho người nghe, đó là lời đề nghị: “Shall I bring you a blanket?” → She offered to bring me a blanket. Người nghe được lợi, người nói chỉ chờ người nghe gật đầu.
Khi người nói đang hỏi người nghe muốn mình làm thế nào, đó là hỏi xin chỉ dẫn: “Shall I put these files on your desk or in the cabinet?” một nhân viên mới hỏi trưởng phòng. Ở đây người nói không đề nghị giúp mà hỏi cách làm. Kể lại như câu hỏi: The new assistant asked where she should put the files, hoặc asked whether she should put the files on the desk or in the cabinet. Shall I lùi thành should, không thành would.
Một trường hợp nữa là Shall we, nhưng Shall we là lời rủ cùng làm, có cách kể riêng bằng suggest. Phân biệt nhanh: Shall I có một mình người nói làm, Shall we có cả hai cùng làm. Trong tiếng Anh Mỹ hiện đại, Shall I ít dùng hơn trong văn nói và thường được thay bằng Should I hoặc Do you want me to; khi kể lại, Do you want me to là đề nghị, Should I thường là hỏi ý.
Lời đề nghị trong công việc và dịch vụ
Ở văn phòng, cửa hàng hay khách sạn, lời đề nghị giúp thường đến từ một tổ chức chứ không chỉ một người. Các ví dụ giả định dưới đây cho thấy cách kể lại vẫn giữ nguyên khuôn offered + to V, chỉ chủ ngữ thay đổi.
- “Shall I send you the invoice again?” the accountant asked the client. → The accountant offered to send the client the invoice again, hoặc offered to resend the invoice.
- “We can deliver it tomorrow if you like,” the shop assistant said to us. → The shop offered to deliver it the next day if we liked. Can trong câu gốc mang nghĩa sẵn lòng làm, nên kể bằng offered gọn hơn said they could.
- “Would you like us to arrange a car to the airport?” the receptionist said. → The hotel offered to arrange a car to the airport for us.
- “I can stay late tonight if you need help,” Minh said to his manager. → Minh offered to stay late that night if his manager needed help. Tonight đổi thành that night khi kể sau buổi tối hôm đó.
- “Let us know if there's anything else we can do,” the organisers said. → The organisers offered further help, hoặc said (that) we should let them know if there was anything else they could do. Câu gốc không nêu việc cụ thể, nên dạng offer + danh từ (further help, their support) tự nhiên hơn offer + to V.
Trong email báo lại cho đồng nghiệp, câu như The supplier has offered to replace the damaged items dùng hiện tại hoàn thành vì lời đề nghị vẫn còn hiệu lực lúc viết. Khi động từ tường thuật ở hiện tại hoặc hiện tại hoàn thành, phần còn lại không cần lùi thì: The supplier has offered to replace the items if we send photos.
Kể lại cả lời đề nghị và phản hồi của người nghe
Lời đề nghị gần như luôn có phản hồi. Kể lại trọn cặp giúp đoạn văn tự nhiên hơn. Các bước dưới làm với ví dụ giả định ở một quầy thư viện.
- Câu gốc: “Shall I help you find the book?” the librarian said to Linh. “Yes, please. Thank you,” Linh said.
- Kể lời đề nghị: The librarian offered to help Linh find the book.
- Kể phản hồi nhận lời: Linh accepted (her offer) and thanked her. Có thể viết gọn hơn Linh gladly accepted.
- Nếu Linh từ chối với câu “No, thanks. I can manage”, viết: Linh politely declined, saying (that) she could manage. Can lùi thành could.
- Nếu Linh từ chối dứt khoát, dùng refused hoặc turned down the offer. Turn down hay dùng cho lời mời làm việc, đề nghị lớn; với lời đề nghị nhỏ hàng ngày, declined hoặc said no, thanks là đủ.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: accept không đi với to V trong ngữ cảnh này. Không viết Linh accepted to be helped; viết Linh accepted her offer hoặc Linh agreed. Agree + to V cũng đúng nếu muốn nói đồng ý làm việc gì đó.
Phân biệt offer với promise, agree và volunteer
Câu “I'll do it” có thể được kể lại bằng nhiều động từ, tùy ngữ cảnh. Chọn sai làm sai quan hệ giữa hai người.
- Offer: người nói tự nguyện giúp, chưa ai nhờ. “I'll carry it for you,” he said → He offered to carry it for me.
- Promise: người nói cam kết sẽ làm, thường sau khi được nhắc hoặc hứa với ai. “I'll call you as soon as I arrive,” she said → She promised to call me as soon as she arrived.
- Agree: người nói đồng ý làm sau khi được nhờ. “Can you cover my shift?” – “OK, I'll do it.” → He agreed to cover her shift.
- Volunteer: tự nguyện nhận việc trước tập thể, thường là việc không ai muốn làm. “I'll stay late and tidy up,” Mai said to the group → Mai volunteered to stay late and tidy up.
- Insist: người nói nhất quyết làm dù người nghe từ chối. “No, I'll pay, really,” he said → He insisted on paying. Insist đi với on + V-ing.
Promise, agree và insist còn có những cấu trúc khác ngoài các ví dụ trên; bảng đầy đủ các cấu trúc theo sau từng động từ nằm ở danh mục động từ tường thuật của trang. Trong bài này, điều cần nhớ là offer dành riêng cho việc tự nguyện giúp.
Câu hỏi thường gặp
Offered me to help có đúng không?
Không đúng. Offer không nhận tân ngữ người đứng trước to V. Muốn nói ai đó đề nghị giúp bạn, viết He offered to help me. Nếu muốn nói ai đó đưa cho bạn một thứ, dùng offer + người + vật: He offered me his help. Hai cách này đều đúng, chỉ không gộp lại thành offered me to help.
Can I help you trong cửa hàng kể lại thế nào?
Câu nhân viên bán hàng hỏi khách Can I help you là lời đề nghị giúp, kể lại tự nhiên là The shop assistant offered to help me hoặc asked if she could help me. Dạng asked if hợp khi bạn muốn giữ hình thức câu hỏi, dạng offered hợp khi kể chuyện cho gọn.
Let me kể lại khi nào là offer, khi nào là xin phép?
Let me + V khi người nói tự nhận làm việc giúp người nghe là lời đề nghị: Let me carry it → offered to carry it. Khi người nói xin được làm việc cho bản thân, ví dụ Let me go out, Mum, đó là xin phép: He asked his mum to let him go out. Ngữ cảnh ai được lợi quyết định.
Would you like có luôn chuyển thành offer không?
Would you like + danh từ là mời dùng một thứ, kể lại bằng offered + người + vật. Would you like me to + V là đề nghị giúp, kể lại bằng offered to V. Còn Would you like to + V là lời mời người nghe làm việc gì, kể lại bằng invited + người + to V, cách kể khác hẳn.
Có dùng suggest thay cho offer được không?
Không nên. Suggest là đưa ra ý kiến, thường là rủ cùng làm hoặc gợi ý người khác làm. Offer là tự mình nhận làm giúp. Câu Shall I cook dinner kể lại bằng He suggested cooking dinner sẽ làm người đọc tưởng anh ấy rủ mọi người cùng nấu, trong khi câu gốc là anh ấy tự nhận nấu.
Kể lại lời đề nghị có phải lùi thì không?
Phần đề nghị chuyển thành to V nên không có gì để lùi. Chỉ các mệnh đề phụ đi kèm mới lùi thì, ví dụ “I'll drive you if you're tired” → He offered to drive me if I was tired. Đại từ và trạng từ vẫn đổi theo góc nhìn người kể như mọi câu gián tiếp khác.