GianTiep.comGián Tiếp
Động từ tường thuật và cấu trúc theo sau

Explain, complain, announce, inform, assure + that: tường thuật bằng mệnh đề that

Động từ tường thuật + mệnh đề that: nhóm không cần tân ngữ (explain, complain, announce) và nhóm bắt buộc tân ngữ (inform, assure, remind).

Young woman at a train station counter in Hue listening to a staff member who gestures toward the platform, travellers with backpacks blurred behind, soft overcast light

Khi nội dung câu nói là một thông tin, một lời giải thích hay một lời than, động từ tường thuật thường đi với mệnh đề that: He explained that the bus was late, She complained that the room was noisy. Cấu trúc này giữ trọn chủ ngữ và động từ của nội dung, nên mọi quy tắc lùi thì, đổi đại từ và trạng từ vẫn áp dụng.

Chỗ người học hay vấp là tân ngữ: có động từ không nhận người nghe ngay sau nó (explain, announce, complain, mention), có động từ bắt buộc phải có người nghe (inform, assure, remind, tell). Phần dưới chia rõ hai nhóm, nói khi nào lược được that, khi nào không lùi thì và những động từ đòi should trong mệnh đề.

Hai nhóm: có và không có tân ngữ trước that

Ví dụ giả định. Cột giữa ghi cách nêu người nghe nếu muốn.

Động từNêu người ngheVí dụ
explainexplain (to sb) thatThe teacher explained to us that the test had been moved.
announceannounce (to sb) thatThe principal announced that school would close early.
complaincomplain (to sb) thatHoa complained to the waiter that her soup was cold.
mentionmention (to sb) thatDad mentioned that he had met my teacher.
point outpoint out (to sb) thatLâm pointed out that the map was out of date.
admit / agree / claimkhông nêu người ngheHe admitted that he had made a mistake.
informinform sb that (bắt buộc)The bank informed customers that the branch would move.
assureassure sb that (bắt buộc)The nurse assured me that the injection wouldn't hurt.
remindremind sb that (bắt buộc)She reminded us that the deadline was Friday.
telltell sb that (bắt buộc)He told me that he was moving to Nghệ An.
warn / promisewarn (sb) that, promise (sb) thatShe warned (us) that the road was slippery.

Năm dòng đầu dùng to trước người nghe: explained to us, không viết explained us. Bốn dòng inform, assure, remind, tell thì ngược lại: người nghe đứng ngay sau động từ, không có to. Đây là cặp lỗi đối xứng hay gặp nhất của nhóm.

Mệnh đề that vẫn lùi thì như câu gián tiếp thường

Khác nhóm to V và V-ing, mệnh đề that có chủ ngữ và động từ chia thì riêng, nên khi động từ tường thuật ở quá khứ thì phần này lùi thì theo bảng quen thuộc. Ví dụ giả định: "The printer doesn't work," Trang complained. → Trang complained that the printer didn't work. "We will close the road next week," the officer announced. → The officer announced that they would close the road the following week.

Khi nội dung vẫn còn đúng ở thời điểm kể, giữ nguyên thì cũng được chấp nhận: The guide explained that the museum opens at eight, nếu đến nay bảo tàng vẫn mở lúc tám giờ. Sách ngữ pháp coi cả hai cách là đúng; lùi thì nhấn rằng đó là lời người kia nói lúc ấy, giữ thì nhấn rằng điều đó vẫn đang đúng.

Khi động từ tường thuật ở hiện tại hoặc hiện tại hoàn thành, không lùi thì: The company claims that its product is safe. The school has announced that classes will start on Monday. Kiểu câu này rất hay gặp trong tin tức và văn nghị luận.

Trạng từ thời gian và nơi chốn đổi theo thời điểm kể: tomorrow thành the next day, here thành there, nếu lúc kể và nơi kể đã khác. Kể ngay trong ngày, tại chỗ thì giữ nguyên là hợp lý.

Khi nào lược được that

Sau động từ thông dụng, văn nói: lược thoải mái. Sau say, tell, think, admit, agree, promise, mention, việc bỏ that rất phổ biến: She admitted she was wrong. He promised he would call. Cả hai cách, có hoặc không có that, đều đúng.

Sau động từ trang trọng: thường giữ. Sau announce, state, declare, explain, complain, reply, point out, người viết thường giữ that, nhất là trong văn bản. Lược đi không hẳn sai, nhưng câu dễ đọc nhầm hơn.

Khi có tân ngữ hoặc cụm chen giữa: nên giữ. She explained to the new staff that the lift was out of order đọc rõ hơn hẳn khi có that, vì người đọc biết ngay đâu là người nghe, đâu là nội dung.

Khi dùng bị động It was + V3 + that: không lược. Trong It was announced that the exam would be postponed hay It has been confirmed that the venue will change, mệnh đề that là phần nội dung mà chữ it thay chỗ, nên that phải có. Dạng này hay gặp trong thông báo của nhà trường, công ty và trong tin tức, khi người viết không cần nêu ai là người đã nói.

Khi có hai mệnh đề nội dung: giữ that ở mệnh đề thứ hai. He said (that) he was tired and that he wanted to go home. Nếu bỏ that thứ hai, câu có thể hiểu thành "anh ấy muốn về nhà" là lời người kể chứ không phải lời anh ấy nói.

Những động từ đòi should hoặc động từ nguyên mẫu trong mệnh đề

Một số động từ khi mang nghĩa yêu cầu, đề xuất thì mệnh đề that dùng should + V hoặc động từ nguyên mẫu không chia, không lùi thì. Ví dụ giả định:

  • demand: The customers demanded that the shop (should) refund their money.
  • insist (khi là đòi hỏi): The coach insisted that every player (should) arrive by seven. Khi là khăng khăng một sự thật thì chia thì bình thường: He insisted that he had paid.
  • recommend: The doctor recommended that she (should) drink more water.
  • request: The organisers requested that guests (should) not park on the street.
  • propose: Someone proposed that the meeting (should) be held online.
  • suggest (đề xuất): cùng khuôn với các động từ trên; được bàn kỹ trong bài riêng về suggest.

Dạng không should phổ biến trong tiếng Anh Mỹ và văn trang trọng, dạng có should phổ biến trong tiếng Anh Anh. Cả hai đúng. Động từ nguyên mẫu ở đây không thêm s: that every player arrive, không phải arrives.

Thêm thông tin vào câu: add, reply, go on to say

Khi kể lại một cuộc trao đổi, một câu có thể chứa hai hay ba lời nói nối tiếp. Add dùng cho phần nói thêm sau một ý vừa nói: "The food was great. And the staff were friendly too," she said. → She said that the food had been great and added that the staff had been friendly too.

Reply và answer dùng cho câu đáp lại một câu hỏi: "Are you coming?" "Yes, in five minutes." → When I asked if he was coming, he replied that he would be there in five minutes. Lưu ý reply to sb có giới từ, answer sb không có.

Go on to say that và continued that dùng khi người nói chuyển sang ý tiếp theo trong một bài phát biểu dài. Các cách nối này làm phần kể lại đọc trôi hơn hẳn chuỗi he said… he said… he said, và rất có ích khi viết tóm tắt một cuộc họp hay một bài nói bằng tiếng Anh.

Một lưu ý về dấu câu: mệnh đề that không có dấu phẩy ngăn cách với động từ tường thuật, không có ngoặc kép, không viết hoa chữ đầu của mệnh đề. He explained, that… hay He explained that "the bus…" đều là cách viết lai giữa trực tiếp và gián tiếp, nên tránh.

Sáu câu đổi có giải thích

Ví dụ giả định, chú ý vị trí người nghe và việc lùi thì.

  • "Your parcel will arrive on Monday," the shop told Mai. → The shop informed Mai that her parcel would arrive on Monday. Inform cần tân ngữ ngay sau.
  • "Don't worry, everything is under control," the manager said to us. → The manager assured us that everything was under control. Lời trấn an dẫn tới assure; phần don't worry đã nằm trong nghĩa động từ.
  • "It's too hot in this classroom," the students said. → The students complained that it was too hot in the classroom. This đổi thành the.
  • "The answer is in the second paragraph," Bích said to me. → Bích pointed out to me that the answer was in the second paragraph.
  • "You have a meeting at three," the secretary said to the director. → The secretary reminded the director that he had a meeting at three.
  • "I've never been to Cà Mau," Tùng said. → Tùng mentioned that he had never been to Cà Mau. Hiện tại hoàn thành lùi thành quá khứ hoàn thành.

Sau explain, tell, inform: that hay từ để hỏi

Không phải lúc nào nội dung cũng là một khẳng định. Khi người nói giải thích cách làm, lý do hay nơi chốn, động từ tường thuật có thể đi với từ để hỏi thay cho that: The trainer explained how the machine worked. The receptionist told us where the lift was. The school informed parents when the term would start. Trật tự trong phần sau từ để hỏi là trật tự câu khẳng định, chủ ngữ đứng trước động từ, không đảo như câu hỏi.

Cùng một câu gốc đôi khi kể lại được theo cả hai hướng. "You press this button to start it," the trainer said. có thể thành The trainer explained that you pressed that button to start it, hoặc gọn và tự nhiên hơn The trainer explained how to start it. Dạng từ để hỏi + to V như how to start, where to go, what to bring rất hay dùng sau explain, tell sb, show sb, advise sb.

Với inform và tell, khi nội dung là một việc chưa chắc, dùng whether hoặc if: They haven't told us whether the trip is still on. Đây là chỗ nhóm động từ + that gặp phần câu hỏi gián tiếp; quy tắc trật tự từ ở hai phần giống hệt nhau.

Lỗi hay gặp là giữ đảo ngữ: She explained how did the machine work. Câu đúng là how the machine worked. Lỗi thứ hai là chen that trước từ để hỏi, như explained that how…; hai từ nối không đứng cạnh nhau như vậy.

Câu hỏi thường gặp

Explain us that có được không?

Không. Explain không nhận người nghe làm tân ngữ trực tiếp. Viết explained to us that hoặc chỉ explained that. Lỗi này giống với announce, mention, complain, point out, đều cần to trước người nghe.

Inform và tell khác gì nhau khi tường thuật?

Cùng cấu trúc tân ngữ cộng that. Inform trang trọng hơn, hợp với thông báo của cơ quan, cửa hàng, nhà trường. Tell dùng trong đời thường. Không viết inform to sb hay inform that mà thiếu người nghe.

Có bắt buộc lùi thì trong mệnh đề that không?

Khi động từ tường thuật ở quá khứ, lùi thì là cách chuẩn. Nếu nội dung vẫn còn đúng ở thời điểm kể thì giữ nguyên thì cũng được chấp nhận. Khi động từ tường thuật ở hiện tại thì không lùi.

Assure và ensure có thay nhau được không?

Không. Assure sb that là trấn an, cam đoan với ai. Ensure that là bảo đảm cho một việc xảy ra, không phải động từ tường thuật lời nói. The guide assured us that we were safe khác hẳn The guide ensured that we were safe.

Sau demand có lùi thì động từ trong mệnh đề that không?

Không. Demand, request, recommend, insist khi mang nghĩa đòi hỏi dùng should cộng động từ hoặc động từ nguyên mẫu, giữ nguyên dù động từ tường thuật ở quá khứ. Ví dụ They demanded that he leave.

Khi nào dùng warn sb that thay vì warn sb not to V?

Warn sb that dùng khi báo trước một nguy cơ hay một sự việc, như cảnh báo đường trơn. Warn sb not to V dùng khi khuyên người nghe đừng làm một hành động cụ thể. Có thể chọn theo câu gốc là thông tin hay lời dặn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138