Bộ trắc nghiệm này có 20 câu trộn đủ các dạng câu gián tiếp, mỗi câu bốn phương án và chỉ một phương án đúng; phần đáp án giải thích cả vì sao ba phương án còn lại bị loại. Trắc nghiệm câu gián tiếp thường không khó ở kiến thức mà khó ở chỗ phương án nhiễu được chọn rất sát lỗi người học hay mắc, nên đọc lý do loại phương án sai quan trọng không kém đọc đáp án đúng.
Bạn nên làm cả 20 câu liền một mạch, ghi đáp án ra giấy, rồi mới dò. Ở những câu mà ngoài đời còn một cách viết khác cũng đúng, cách đó không có trong bốn phương án để tránh hai đáp án; phần giải thích sẽ nhắc tới. Mọi câu là câu tự soạn, theo dạng bài thường gặp, không lấy từ đề thi nào.
Quy ước và cách làm để không mắc bẫy phương án nhiễu
Trừ khi trong câu ghi khác, mọi lời kể trong bộ bài diễn ra vào một thời điểm sau và ở nơi khác so với lúc nói, nên thì lùi một bậc và trạng từ đổi theo. Một vài câu có ghi hoàn cảnh trong ngoặc, đọc phần đó trước khi chọn. Câu có động từ tường thuật ở hiện tại (says) thì không lùi thì.
Cách làm hiệu quả với trắc nghiệm câu gián tiếp là loại trừ theo lớp. Lớp một, loại các phương án sai cấu trúc hiển nhiên như “said me”, “suggested to go”, “where did I live”. Lớp hai, trong những phương án còn lại, chọn theo thì và trạng từ. Thường chỉ sau lớp một, bạn đã còn hai phương án; lớp hai quyết định câu trả lời.
Đừng chọn theo cảm giác “nghe quen”. Phương án nhiễu thường được viết đúng như câu người Việt hay dịch thẳng từ tiếng Việt, nên càng nghe quen lại càng cần kiểm. Khi phân vân giữa hai phương án, quay lại câu gốc và tự hỏi lời nói gốc là loại câu gì: kể, hỏi, ra lệnh, hay một hành động nói như hứa, chối, xin lỗi.
Câu 1 đến câu 10
Chọn phương án đúng để hoàn thành câu.
- 1. (kể lại hôm sau) She said that she ___ tired. A. is · B. was · C. were · D. has been
- 2. He asked me ___ I liked jazz. A. that · B. what · C. if · D. do
- 3. The teacher told us ___ talk during the test. A. don't · B. not to · C. no · D. not
- 4. Lan asked me where ___. A. did I live · B. I lived · C. do I live · D. I did live
- 5. Nam ___ me that he would be late. A. said · B. told · C. spoke · D. talked
- 6. My father suggested ___ to the countryside for the holiday. A. to go · B. go · C. going · D. went
- 7. “I will finish it tomorrow,” he said. → He said he ___ it the next day. A. will finish · B. would finish · C. finished · D. has finished
- 8. She apologized ___ breaking my cup. A. to · B. about · C. for · D. of
- 9. The boy denied ___ the money. A. to take · B. take · C. taking · D. took
- 10. “Don't forget your umbrella,” Mom said to me. → Mom reminded me ___ my umbrella. A. to take · B. taking · C. take · D. that take
Đáp án câu 1 đến câu 10
Cột cuối ghi lý do loại các phương án sai.
| Câu | Đáp án | Vì sao | Loại phương án khác |
|---|---|---|---|
| 1 | B. was | lùi thì từ am/is sang was, chủ ngữ she số ít | is chưa lùi; were không hợp she; has been không phải bậc lùi của is |
| 2 | C. if | câu hỏi Yes/No gián tiếp cần if hoặc whether | that dùng cho câu kể; what là từ để hỏi Wh-; do không phải từ nối |
| 3 | B. not to | told + người + not to V | don't và not thiếu to; no không đi với động từ |
| 4 | B. I lived | trật tự câu kể, động từ đã lùi | A và C giữ trật tự câu hỏi; D dùng did nhấn mạnh, không hợp |
| 5 | B. told | có người nghe me đứng ngay sau | said không nhận me trực tiếp; spoke, talked không đi với that-clause kiểu này |
| 6 | C. going | suggest + V-ing | suggest không đi với to V; go và went không đúng mẫu |
| 7 | B. would finish | will lùi thành would | will chưa lùi; finished và has finished đổi sai thì |
| 8 | C. for | apologize for + V-ing | to dùng trước người nghe; about và of không đi với apologize |
| 9 | C. taking | deny + V-ing | deny không đi với to V hay động từ nguyên mẫu, quá khứ |
| 10 | A. to take | remind + người + to V | taking và take sai mẫu; “that take” thiếu chủ ngữ |
Câu 2: whether cũng đúng nhưng không có trong phương án. Câu 3: dạng “to not talk” có gặp trong tiếng Anh thân mật, nhưng bài kiểm tra chọn “not to”. Câu 6: ngoài đời còn cách “suggested (that) we go”, cũng không có trong phương án.
Câu 11 đến câu 20
Tiếp tục chọn phương án đúng.
- 11. He wanted to know ___ the train left. A. what time · B. what time did · C. did · D. that
- 12. (lời vừa nói xong) My sister says she ___ the new teacher very much. A. likes · B. liked · C. had liked · D. like
- 13. “Have you seen my keys?” she asked. → She asked if I ___ her keys. A. have seen · B. saw · C. had seen · D. was seeing
- 14. “We must wear uniforms,” the students said. → The students said they ___ wear uniforms. A. must to · B. had to · C. have to · D. musted
- 15. She asked me ___ I wanted tea or coffee. A. that · B. whether · C. what · D. which
- 16. “Let's not tell anyone,” Hoa said. → Hoa suggested ___ anyone. A. not to tell · B. not telling · C. to not tell · D. don't tell
- 17. “Shall I help you with the bags?” he said to me. → He ___ to help me with the bags. A. suggested · B. offered · C. reminded · D. told
- 18. “You should study harder,” my teacher said to me. → My teacher ___ me to study harder. A. suggested · B. advised · C. said · D. insisted
- 19. “I lived in Hue two years ago,” he said. → He said he had lived in Hue ___. A. two years ago · B. two years before · C. before two years · D. two years later
- 20. “I'm sorry, I can't come,” Linh said. → Linh said she was sorry but she ___ come. A. can't · B. couldn't · C. won't · D. doesn't
Đáp án câu 11 đến câu 20
| Câu | Đáp án | Vì sao | Loại phương án khác |
|---|---|---|---|
| 11 | A. what time | câu hỏi Wh- gián tiếp, giữ cụm từ để hỏi, theo sau là the train left | did làm sai trật tự; that không dùng cho câu hỏi |
| 12 | A. likes | says ở hiện tại nên không lùi, chia theo she | liked, had liked lùi không cần thiết; like sai ngôi |
| 13 | C. had seen | hiện tại hoàn thành lùi thành quá khứ hoàn thành | have seen chưa lùi; saw, was seeing đổi sai thì |
| 14 | B. had to | must chỉ nghĩa vụ chuyển thành had to | must không đi với to; have to chưa lùi; musted không tồn tại |
| 15 | B. whether | câu hỏi lựa chọn có or | that không dùng cho câu hỏi; what, which cần danh từ hoặc vị trí khác |
| 16 | B. not telling | suggest + not + V-ing | A, C dùng to V sai với suggest; don't tell sai mẫu |
| 17 | B. offered | Shall I…? là đề nghị giúp, offer + to V | suggest không đi với to V; remind và tell cần người nghe trước to V |
| 18 | B. advised | advise + người + to V | suggest, say, insist không đi với mẫu người + to V |
| 19 | B. two years before | ago đổi thành before khi kể lại lúc khác | ago chưa đổi; before two years sai trật tự; later sai nghĩa |
| 20 | B. couldn't | can lùi thành could, khớp với was ở vế trước | can't chưa lùi; won't và doesn't đổi sai nghĩa |
Câu 13: “saw” có người dùng trong văn nói, nhưng không phải bậc lùi chuẩn của hiện tại hoàn thành. Câu 14: “must” giữ nguyên cũng đúng ngoài đời nhưng không có trong phương án, còn “must to” là sai. Câu 19: “two years earlier” cũng đúng.
Từ câu sai suy ra nhóm cần ôn
Bộ bài được xếp để mỗi câu kiểm một nhóm kiến thức. Khoanh những câu bạn sai, rồi đối chiếu với danh sách dưới để biết nên ôn chỗ nào trước, thay vì làm lại cả bộ.
- Lùi thì và modal: câu 1, 7, 13, 14, 20. Sai từ hai câu ở nhóm này thì ôn lại bảng lùi thì, chú ý các bậc của hiện tại hoàn thành và của can, will, must.
- Không lùi thì khi động từ tường thuật ở hiện tại: câu 12. Câu này sai thường vì phản xạ cứ thấy câu gián tiếp là lùi.
- Câu hỏi gián tiếp: câu 2, 4, 11, 15. Sai nhóm này thì luyện riêng trật tự từ và cách chọn if, whether, từ để hỏi.
- Said và told: câu 5. Câu này đơn giản nhưng sai rất nhiều khi làm nhanh.
- Câu mệnh lệnh và lời nhắc: câu 3, 10. Ôn mẫu tell, remind + người + (not) to V.
- Động từ tường thuật và cấu trúc theo sau: câu 6, 8, 9, 16, 17, 18. Đây là nhóm rộng nhất; nên học theo nhóm cấu trúc thay vì từng động từ.
- Trạng từ thời gian: câu 7, 19. Ôn cách đổi tomorrow, yesterday, ago, next week, last week.
Danh sách có một số câu nằm ở hai nhóm, như câu 7 vừa kiểm thì vừa kiểm trạng từ. Khi ôn, bạn không cần ôn hết các nhóm cùng lúc; chọn nhóm có nhiều câu sai nhất, ôn và làm thêm bài cùng dạng, vài ngày sau làm lại cả 20 câu để kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Trắc nghiệm câu gián tiếp nên làm nhanh hay chậm?
Lúc mới luyện nên làm chậm, đọc kỹ từng phương án và tự nói lý do loại. Khi đã đúng ổn định, mới tăng tốc. Làm nhanh quá sớm khiến bạn quen chọn theo cảm giác, mà phương án nhiễu được thiết kế để đánh vào đúng cảm giác đó.
Nếu ngoài đời có hai cách đúng mà đề chỉ cho một thì sao?
Trắc nghiệm tốt sẽ chỉ đưa vào phương án một trong hai cách đúng, phương án còn lại bị thay bằng cách sai. Vì vậy khi thấy một phương án đúng theo hiểu biết của bạn, kiểm xem các phương án khác có thật sự sai không. Nếu hai phương án cùng đúng, đề có vấn đề, nên hỏi lại giáo viên.
Vì sao câu 12 không lùi thì dù là câu gián tiếp?
Vì động từ tường thuật says ở hiện tại. Lùi thì chỉ xảy ra khi động từ tường thuật ở quá khứ, tạo khoảng cách thời gian giữa lúc nói và lúc kể. Khi kể lại bằng says, tells, has said, thì trong lời kể giữ nguyên, chỉ đổi đại từ và chia lại động từ theo chủ ngữ.
“Two years before” và “two years earlier” có khác nhau không?
Trong câu gián tiếp, hai cách gần như tương đương và đều là cách đổi chuẩn của “two years ago”. Earlier hơi nhấn vào so sánh mốc thời gian, before phổ biến hơn trong sách ngữ pháp. Điều cần tránh là giữ “ago” khi kể lại vào thời điểm khác.
Có nên làm nhiều bộ trắc nghiệm thay cho bài tự luận không?
Không nên chỉ làm trắc nghiệm. Trắc nghiệm luyện nhận diện, còn tự luận luyện khả năng tự viết ra câu đúng. Cách cân bằng là sau mỗi bộ trắc nghiệm, chọn năm câu và tự viết lại cả câu gián tiếp mà không nhìn phương án.