GianTiep.comGián Tiếp
Dùng câu gián tiếp khi viết và nói

Viết email tiếng Anh báo lại lời khách hàng và cấp trên bằng câu gián tiếp

Cách viết email tiếng Anh chuyển lại yêu cầu, thắc mắc, ý kiến của khách hàng và cấp trên: cấu trúc thư, mẫu câu, chọn thì, tách lời người khác khỏi nhận định riêng.

Young Vietnamese office worker typing on a laptop with a dark blank display at a desk in a Ho Chi Minh City office, coffee cup nearby, window light, face turned away

Ở chỗ làm, câu gián tiếp xuất hiện nhiều nhất không phải trong lời nói mà trong email: khách hàng vừa gọi và yêu cầu một điều, cấp trên vừa dặn cả nhóm một việc, và bạn là người phải viết lại cho người khác biết. Một email báo lại tốt cho người đọc biết chính xác ai đã nói gì, họ muốn gì, hạn là khi nào, và phần nào là ý kiến của bạn.

Bài này đi qua cấu trúc một email báo lại, các mẫu câu theo từng loại lời nói (thông tin, câu hỏi, yêu cầu, phàn nàn), cách chọn thì cho động từ tường thuật, và những chỗ người viết Việt Nam hay làm thư khó hiểu. Mọi tên người, công ty và tình huống trong bài là ví dụ giả định.

Khi nào email cần câu gián tiếp

Bạn cần câu gián tiếp mỗi khi email của bạn chuyển tiếp lời của một người không có mặt trong thư: khách gọi điện, sếp dặn miệng trong buổi họp, đối tác nhắn qua ứng dụng chat. Người nhận thư không nghe trực tiếp cuộc trao đổi đó, nên câu chữ của bạn là thứ duy nhất họ có để hành động.

Có ba lý do khiến câu gián tiếp hợp với email hơn là chép nguyên văn. Thứ nhất, nó gọn: một cuộc gọi mười phút có thể rút thành ba câu. Thứ hai, nó cho phép bạn sắp xếp lại theo thứ tự người đọc cần, thay vì theo thứ tự khách đã nói. Thứ ba, nó giữ giọng thư đồng đều, không xen lẫn văn nói của người khác.

Chỉ nên trích nguyên văn khi câu chữ chính xác của người kia có ý nghĩa, chẳng hạn một cam kết về hạn chót hay một câu phàn nàn mà bạn không muốn diễn giải sai. Lúc đó đặt câu gốc trong ngoặc kép và ghi rõ ai nói, khi nào. Phần còn lại của thư vẫn dùng gián tiếp.

Một nguyên tắc hữu ích: email báo lại phải đọc hiểu được ngay cả khi người nhận chưa từng nghe tên khách hàng hay chưa biết bối cảnh. Hãy viết như thể thư đó sẽ được chuyển tiếp thêm hai lần nữa, vì trong công việc thật điều đó rất hay xảy ra.

Cấu trúc một email báo lại lời người khác

Phần lớn email báo lại có thể đi theo năm bước dưới đây. Mỗi bước kèm một câu ví dụ giả định:

  1. Dòng mở nói rõ nguồn và thời điểm. I spoke to Ms Lan from Sao Mai Trading on the phone this morning. Người đọc biết ngay lời sắp kể là của ai.
  2. Ý chính lên trước. She has asked us to move the delivery date forward to 15 May. Đây là câu người đọc cần nhất, đừng để nó chìm ở đoạn ba.
  3. Chi tiết và lý do. She explained that their warehouse would be closed for maintenance later in the month.
  4. Câu hỏi khách còn để ngỏ. She also wanted to know whether we could split the order into two shipments.
  5. Đề xuất hoặc việc cần làm, tách khỏi lời khách. In my view, splitting the order is feasible. Could you confirm by Wednesday so that I can reply to her?

Thứ tự này đặt lời của khách ở các bước 1 đến 4 và ý kiến của bạn ở bước 5. Người đọc nhìn vào là phân biệt được đâu là yêu cầu của khách, đâu là nhận định nội bộ. Đó là lý do quan trọng nhất để giữ cấu trúc rõ ràng, nhất là khi thư được chuyển cho người có quyền quyết định.

Mẫu câu báo lại theo từng loại lời nói

Bảng dưới gom các mẫu hay dùng nhất. Cột cuối ghi chú chỗ có nhiều hơn một cách đúng:

Lời gốc (giả định)Câu trong emailGhi chú
“Our budget for this project is lower than last year.”The client told us that their budget for this project was lower than last year.Có thể giữ is nếu ngân sách vẫn vậy lúc bạn viết: …their budget is lower than last year.
“When will the samples arrive?”Mr Tuấn asked when the samples would arrive.Không đảo ngữ: không viết when would the samples arrive.
“Is the price inclusive of VAT?”She asked whether the price included VAT.Dùng if cũng đúng; whether hơi trang trọng hơn, hợp email.
“Please send us the revised contract by Friday.”They asked us to send the revised contract by Friday.Cách khác: They requested that we send the revised contract by Friday. Tiếng Anh Anh cũng dùng should send hoặc sends ở đây.
“The last delivery was two days late.”The customer complained that the last delivery had been two days late.Nhiều người viết giữ was two days late; cả hai đều chấp nhận được vì thứ tự thời gian đã rõ.
“We'll pay the deposit next week.”They promised to pay the deposit the following week.Nếu thư gửi trong cùng tuần với cuộc gọi, viết next week vẫn đúng.

Bạn sẽ thấy mẫu asked sb to do và asked whether xuất hiện liên tục. Hai mẫu này đủ cho phần lớn tình huống; các động từ như requested, complained, promised chỉ thêm khi chúng nói đúng sắc thái hơn.

Chọn thì cho động từ tường thuật: asked, has asked hay says

Trong email, động từ tường thuật không nhất thiết ở quá khứ đơn. Có ba lựa chọn, mỗi lựa chọn có ý riêng. The client asked us to… (quá khứ đơn) kể lại một sự việc đã xong, thường đi với thời điểm cụ thể như this morning, on Monday. The client has asked us to… (hiện tại hoàn thành) nhấn mạnh rằng yêu cầu đó vẫn đang có hiệu lực và cần xử lý bây giờ. Đây là lựa chọn rất phổ biến trong email nội bộ.

Khi động từ tường thuật ở hiện tại hoàn thành hoặc hiện tại đơn, mệnh đề sau không cần lùi thì: The client has told us that the budget is fixed. Khi động từ ở quá khứ đơn, bạn lùi thì theo quy tắc chung, hoặc giữ nguyên nếu thông tin vẫn còn đúng, như đã nói ở bảng trên.

Hiện tại đơn says thường gặp khi bạn chuyển một thông điệp vừa nhận, nhất là thông điệp viết: Linh says the meeting room is booked until three. Cách này tự nhiên trong thư ngắn giữa đồng nghiệp, nhưng trong thư gửi khách hoặc cấp trên thì quá khứ đơn và hiện tại hoàn thành an toàn hơn.

Điều quan trọng là nhất quán trong một đoạn. Nếu câu đầu viết She has asked us to… thì câu sau nên giữ cùng mốc thời gian, như She has also mentioned that…, thay vì nhảy sang said rồi lại has asked. Người đọc email lướt nhanh, sự thay đổi thì không có lý do sẽ khiến họ tưởng có hai sự việc khác nhau.

Tách lời người khác khỏi nhận định của bạn

Đừng trộn ý kiến vào câu tường thuật. Câu The client unreasonably asked us to cut the price trộn lời khách với đánh giá của người viết. Nếu thư bị chuyển tới khách, đây là rủi ro thật. Viết tách: The client asked us to cut the price by five percent. I think this would be difficult given our current costs.

Chọn động từ trung tính khi chưa rõ thái độ. Said, asked, mentioned là trung tính. Claimed, insisted, complained mang sắc thái. Chỉ dùng claimed khi bạn thật sự muốn cho thấy mình chưa chắc điều khách nói là đúng, vì người đọc sẽ hiểu đúng như vậy.

Ghi rõ điều đã xác nhận và điều chỉ được nhắc tới. She confirmed that the order was final khác hẳn She mentioned that the order might be final. Hai câu này dẫn tới hai quyết định khác nhau, nên đừng để động từ mơ hồ thay cho sự thật.

Đánh dấu ý kiến riêng bằng một cụm rõ ràng. In my view, I would suggest, My recommendation is. Đặt ở đầu câu hoặc đầu đoạn để người đọc thấy ranh giới. Ở đây dùng I trong câu tiếng Anh là bình thường và cần thiết.

Che thông tin không cần thiết. Khi chuyển lời khách cho nhóm rộng hơn, bỏ những chi tiết cá nhân không liên quan đến việc cần làm. Chỉ giữ thông tin người nhận cần để hành động, và tuân theo quy định bảo mật của nơi bạn làm.

Lỗi người viết Việt Nam hay mắc trong email báo lại

Những lỗi dưới đây không làm thư sai hoàn toàn, nhưng làm người đọc phải đọc hai lần hoặc hiểu lệch:

  • Dịch chữ “bảo” thành said cho mọi trường hợp, kể cả khi đó là yêu cầu: The manager said we send the report today thiếu rõ ràng. Viết The manager asked us to send the report today.
  • Giữ đảo ngữ khi chuyển câu hỏi: The client asked when can we deliver là sai. Viết The client asked when we could deliver.
  • Dùng suggest với to V: He suggested us to wait là sai. Viết He suggested that we wait hoặc He suggested waiting.
  • Quên đổi đại từ sở hữu: khách nói “our warehouse”, trong thư nội bộ phải là their warehouse, nếu viết our người đọc sẽ tưởng là kho của công ty mình.
  • Để mốc thời gian mơ hồ: khách nói “tomorrow” hôm thứ Hai, bạn viết thư hôm thứ Ba mà vẫn ghi tomorrow. Tốt nhất ghi ngày cụ thể: She said they would pay on Tuesday, 12 May.
  • Viết toàn bộ thư bằng một chuỗi said… said… said. Gom ý và đổi động từ (asked, explained, confirmed) cho thư gọn và rõ chức năng từng câu.

Trước khi gửi, đọc lại thư với một câu hỏi duy nhất: nếu người nhận chỉ đọc thư này, họ có làm đúng việc khách muốn không? Nếu câu trả lời còn lấn cấn, thư cần sửa.

Một email mẫu hoàn chỉnh và chỗ đáng chú ý

Ví dụ giả định, thư nội bộ gửi trưởng phòng sau một cuộc gọi với khách: Hi Mr Quang, I spoke to Ms Lan from Sao Mai Trading this morning. She has asked us to move the delivery date forward to 15 May, as their warehouse will be closed for maintenance later in the month. She also wanted to know whether we could split the order into two shipments and asked us to send a revised quote by Friday. In my view, a split delivery is possible if the factory can confirm the first batch by Wednesday. Could you let me know how you would like me to reply? Best regards, Hà.

Câu thứ hai dùng has asked vì yêu cầu đang cần xử lý. Vế as their warehouse will be closed không lùi thì vì việc đóng kho vẫn sắp diễn ra; viết would be closed cũng đúng nếu muốn bám sát quy tắc lùi thì sau động từ quá khứ, nhưng ở đây động từ chính là has asked nên giữ will là tự nhiên nhất. Câu thứ ba chuyển từ has asked sang wanted to know: đây là câu hỏi khách đặt trong cuộc gọi, kể bằng quá khứ là hợp lý; chỉ cần ý nghĩa rõ thì sự chuyển thì này không gây nhầm.

Câu In my view tách bạch ý của Hà khỏi lời khách. Câu cuối là một câu hỏi gián tiếp lịch sự (how you would like me to reply), trật tự chủ ngữ trước động từ, không đảo ngữ. Thư dài khoảng chín mươi chữ nhưng chứa đủ: nguồn, yêu cầu, lý do, câu hỏi còn mở, hạn chót, đề xuất và việc cần cấp trên quyết định.

Bạn có thể dùng thư này làm khung, thay tên và nội dung bằng tình huống của mình, rồi kiểm từng câu theo bảng mẫu ở trên.

Câu hỏi thường gặp

Trong email nên viết The client said hay The client has said?

Cả hai đều đúng. Has said hoặc has asked nhấn mạnh thông tin vẫn còn hiệu lực và cần xử lý, rất hợp với email nội bộ. Said hoặc asked hợp khi bạn kể lại một cuộc gọi có thời điểm cụ thể như this morning. Quan trọng là giữ nhất quán trong một đoạn.

Requested that we send hay requested that we sent mới đúng?

Trong tiếng Anh Mỹ và văn phong trang trọng, sau request that dùng động từ nguyên mẫu không chia: requested that we send. Tiếng Anh Anh cũng chấp nhận requested that we should send. Requested that we sent ít được coi là chuẩn trong văn bản công việc, nên tránh.

Có nên trích nguyên văn lời khách trong email không?

Chỉ khi câu chữ chính xác có ý nghĩa, như một cam kết về hạn chót hoặc một lời phàn nàn cần chuyển đúng. Khi đó đặt trong ngoặc kép và ghi rõ ai nói, lúc nào. Phần còn lại nên dùng gián tiếp để thư gọn và thống nhất giọng.

Khách nói tomorrow, mình viết thư ngày hôm sau thì ghi thế nào?

Tốt nhất ghi ngày cụ thể để tránh nhầm, ví dụ on Tuesday, 12 May. Nếu không ghi ngày, đổi mốc theo thời điểm bạn viết: tomorrow của hôm qua chính là today. Trong thư công việc, ngày cụ thể luôn an toàn hơn các từ chỉ thời gian tương đối.

Dùng claimed trong email báo lại có lịch sự không?

Claimed không bất lịch sự, nhưng nó cho người đọc thấy bạn còn nghi điều được nói là đúng. Nếu bạn chỉ muốn chuyển lời một cách trung tính, dùng said, told us hoặc mentioned. Chỉ dùng claimed khi thật sự cần đánh dấu sự nghi ngờ đó.

Có phải mọi email báo lại đều phải lùi thì?

Không. Nếu động từ tường thuật ở hiện tại hoàn thành hoặc hiện tại đơn, như has asked hay says, thì mệnh đề sau không cần lùi. Nếu động từ ở quá khứ đơn, lùi thì là cách chuẩn, nhưng giữ nguyên thì vẫn được chấp nhận khi thông tin còn đúng lúc bạn viết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138